İslama Giriş

İnancımız

Dinimizin temelini inancımız, inancımızın temelini de kelime-i tevhid ve kelime-i şehâdet oluşturur. 'Kelime-i tevhid', "Lâ ilâhe illallah Muhammedün resûlullah (Allah'tan başka ilâh yoktur, Hazreti Muhammed (sav) Allah'ın elçisidir)", kelime-i şehâdet ise, "Eşhedü en lâ ilâhe illallah ve eşhedü enne Muhammeden abdühû ve resûlüh (Şahitlik ederim ki Allah'tan başka ilâh yoktur. Yine şahitlik ederim ki, Hazreti Muhammed (sav) Allah'ın kulu ve elçisidir)" demektir.

Kelime-i tevhidi ve kelime-i şehâdeti söyleyene 'müslüman' veya 'mümin' denir. Bu şekilde Allah'ın bir ve eşsiz olduğunu, Hz. Muhammed sav'in de O'nun kulu ve peygamberi olduğunu kabul etmiş oluruz. İslamı kabul etmenin ilk şartı, k. tevhidi ve k. şehâdeti söylemektir.

Kelime-i tevhidi ve kelime-i şehâdeti söylerken rabbimizi anarız. Rabbimiz Allah'tır. O, eşi benzeri olmayan Yüce Yaratıcıdır. " "Allah, kendisinden başka hiçbir ilâh bulunmayandır." (Tâhâ, 8)O'ndan başka tanrı yoktur. O'ndan başka rızık veren yoktur… O'ndan başka şifa veren yoktur… O'ndan başka kâinatı idare eden güç yoktur… İyilikleri O'ndan ister, kötülüklerden O'na sığınırız. Allah birdir ve her şeyi yaratandır. Allah, yarattığı hiçbir varlığa benzemez. Bizi ve tüm varlıkları yaratan Allah'tır. Göklerin, yerin ve ikisi arasındakilerin Rabbi Allah'tır. Sayısız nimetleri yaratan, her yaptığımızı gören ve duyan Allah'tır. Bizi seven, tanıyan ve ihtiyaçlarımızı en iyi bilen Allah'tır. Yediğimiz, içtiğimiz, kullandığımız bütün nimetleri veren Allah'tır.

Allah'ı andığımız başka ifadeler de vardır. Yaptığımız güzel bir işin sonunda 'Elhamdülillah' diyerek verdiği nimetler için şükrederiz. 'Allahü Ekber' diyerek O'nun 'en büyük' olduğunu ifade ederiz. Bir işe başlarken 'besmele' çekeriz, 'Bismillahirrahmânirrahîm' diyerek O'na olan sevgimizi ve bağlılığımızı belirtiriz ki, besmele, her an Allah'ın yardımını yanımızda hissetmemizi sağlar. Besmele, yemek yerken, okula giderken, ders çalışırken, yatarken dilimizden hiç eksik olmaz. Peygamberimiz (sav), besmele ile başlanan işlerin başarıyla tamamlanacağını, besmele ile yenilen yemeğin bereketli olacağını söylemiş, buna karşılık da, "Besmele ile başlanmayan her iş bereketsizdir." (H.şerif) buyurmuştur

Biz müslümanız. Dinimiz İslamdır. Allah'a ve Sevgili Peygamberimiz Hz. Muhammed'in, Allah'ın kulu ve elçisi olduğuna gönülden iman ediyoruz. Allah'a, meleklerine, kitaplarına, peygamberlerine, ahiret gününe, kader ve kazaya inanıyoruz. Bu altı esasa "âmentü" denir.

"Âmentü billâhi ve melâiketihi ve kütübihi ve rusülihî ve'l-yevmi'l-âhiri ve bi'l-kaderi hayrihi ve şerrihi minellahi teâlâ ve'l-ba'sü ba'de'l-mevti hakkun. Eşhedü en lâ ilâhe illallah ve eşhedü enne Muhammeden abdühû ve resûlüh" (Allah'a, meleklerine, kitaplarına, peygamberlerine, âhiret gününe, kadere, hayır ve şerrin Allah'ın yaratmasıyla olduğuna inandım. Öldükten sonra tekrar dirilmek gerçektir. Şahitlik ederim ki, Allah'tan başka ilâh yoktur. Yine şahitlik ederim ki, Hz. Muhammed (s.a.s) O'nun kulu ve elçisidir.)

Biz Biliyoruz ki Allah bir ve tektir. Bizi ve tüm varlıkları yaratan O'dur. Allah'ın melekleri vardır. Onlar Allah'ın verdiği görevleri yerine getiren ve kötülük nedir bilmeyen varlıklardır. Allah, hayatı doğru ve güzel yaşamanın kurallarını öğreten kutsal kitaplar indirmiştir. Allah, örnek insanlar olan peygamberler göndermiştir. Peygamberler insanları hep iyiliğe çağırmışlardır. Allah, insanları öldükten sonra tekrar diriltecektir. Ahiret, insanlara dünyada yaptıklarının karşılığının verileceği sonsuz hayattır. Allah, her şeyi bilir ve bir denge içinde yaratır. Her şey, Allah'ın izni ile olur

"Müslüman, elinden ve dilinden hiç kimsenin zarar görmediği kişidir.''(Hadis-i Şerif) Biz müminiz. İman eden ve imanı ile dünyayı güzelleştiren insanlarız. Yalnız Allah'a kulluk eder, sadece O'na yalvarırız. Peygamberimizin öğrettiklerini hayatımızda uygularız. Yeryüzünde iyilikler çoğalsın diye çaba harcar, kötülüklere engel olmaya çalışırız. Çünkü rabbimiz Allah cc "İman edip güzel davranışlarda bulunanlara içinden ırmaklar akan cennetler olduğunu müjdele."(Bakara, 25) buyurmuştur

"İslam'ın beş esası vardır. "Allah'tan başka ilâh olmadığını ve Hz. Muhammed'in O'nun kulu ve elçisi olduğunu kabul etmek, namaz kılmak, zekât vermek, Ramazan orucunu tutmak ve gücü yetenler için Kâbe'yi ziyaret ederek haccetmek." (H.Şerif)

İslam huzur dini, müslüman güven veren insandır, 'elinden ve dilinden kimseye zarar gelmeyen, güvenilir kimse'dir. Müslümanlar, huzurun, barışın ve adaletin güvencesidir. İslam'ın rehberliğine uyan insanlar, her zaman huzur içerisinde ve kardeşçe yaşamışlardır.

Biz müslümanız. Allah'ı sever ve Allah'ın da bizi sevdiğine inanırız. Allah'ın her şeyi gördüğünü, her sözü işittiğini bilir, doğru sözlü ve dürüst oluruz. Allah'ın âdil olduğunu, adaletli olanları sevdiğini bilir; kimseye haksızlık etmeyiz. Dünyadaki her şeyin Allah tarafından yaratıldığına inanır; bütün varlıklara sevgi ve merhametle davranırız.

Allah cc

Kâinatı Allah yarattı. Gördüğümüz ve bildiğimiz ne varsa hepsinin yaratıcısı Allah'tır. Allah önce kâinatı yaratmıştır. Gökleri, yıldızları, ayı, güneşi yaratan, hepsine bir yörünge belirleyen Allah'tır. Rabbimiz, böylece gecenin ve gündüzün oluşmasını, mevsimlerin değişmesini sağlamış, bizim yaşamamız için en uygun ortamı oluşturmuştur. Dünyanın güneşe olan uzaklığı da bir ölçüye göre yaratılmıştır. Eğer güneş dünyamıza çok yakın olsaydı dünyamız yanıp kül olabilir. Çok uzak olsaydı bu defa da canlılar donabilirdi.

Yeryüzünü yaratan Allah'tır. Rabbimiz toprağı, suyu, ateşi, ağaçları, hayvanları, nehirleri, ormanları, dağları, kısacası insanın ihtiyaçlarını karşılayacak bütün varlıkları mükemmel bir uyum içinde yaratmıştır. Allah, şöyle buyurur: "Rüzgârları rahmetinin önünde müjdeci olarak gönderen O'dur. Biz, ölü toprağa can vermek, yarattığımız nice hayvanlara ve nice insanlara su vermek için gökten tertemiz su indirdik." (Furkân, 48-49) Sonra Allah, dünyada yaşayacak en değerli varlık olan insanı yaratmıştır. İnsan çok özel yaratılmıştır. Diğer canlılardan farklıdır. Aklı ve iradesi vardır. Duygu sahibidir. Düşünebilir, konuşabilir. Allah'ın bu kâinattaki en sevdiği ve en çok değer verdiği varlık insandır. Yerde ve gökte var olan bütün güzellikler insanın emrine verilmiştir. Canlı cansız bütün varlıklar insana emanet edilmiştir. Bitkiler ve hayvanlar onun hizmetine sunulmuştur. Yeter ki, iyi bir hayat yaşasın ve daima iyilik yapsın...

İnsan doğar, adım adım büyür, gelişir ve zamanla yaşlanır. Gün gelir ölür ve böylece dünya hayatını tamamlar. Diğer canlılardan farklı olarak Allah'ın ona verdiği akılla kendi hayatına yön verir. Ama sadece aklını ve gücünü kullanmak insanı her zaman mutluluğa ulaştıramaz. İnsanın iyiyle kötüyü, güzel ile çirkini, doğruyla yanlışı birbirinden ayırt edebilmek için bir yol göstericiye ihtiyacı vardır. İşte bu yol gösterici, peygamberlerdir.

Allah, insanları çok sevdiği, onların iyi ve güzel davranışlarda bulunmalarını istediği için peygamberler göndermiştir. Peygamberler bizlere nasıl yaşamamız gerektiğini öğretmişlerdir. Bizler de peygamberleri örnek alıp onlar gibi davranarak dünyada ve âhirette mutluluğa ulaşırız.

Öyle kudretli bir Rabbimiz var ki... O bir şeyin var olmasını istediği zaman "OL" der, o da oluverir. Çünkü O'nun her şeyi yaratmaya gücü yeter. Büyük küçük, görünen görünmeyen, canlı cansız her şey Allah'ın eseridir. Hiçbir şey kendi kendine var olmamıştır. Harika bir düzen ve sisteme sahip olan evrenin bir yaratanı vardır. O da bir ve tek olan Allah'tır.

Allah'ı tanıdıkça O'na olan sevgimiz artar. Allah'ı tanımak ise O'nun isimlerini öğrenmekle başlar. En güzel isimler Allah'ındır. Bu isimler Allah'ın özellikleri hakkında bize bilgi verir. Örneğin, er-Rahmân ve er-Rahîm isimleri, Allah'ın çok merhametli olduğu anlamına gelir. el-Vedûd, 'kullarını çok seven ve sevilmeye en layık olan' demektir. Bizi çok seven Rabbimizi biz de çok severiz. Çünkü varlığımızı O'na borçluyuz. O'nu sevdikçe hayata tutunur ve mutlu oluruz.

el-Kerîm, 'Kullarına karşı sonsuz lütuf ve iyilikte bulunma; er-Rezzâk ise tüm varlıkların rızkını verenin Allah olduğunu ifade eder. Topraktaki karıncadan, denizin derinliklerindeki balıklara kadar tüm canlıların karnını doyuran Allah'tır. el-Musavvir, 'varlıklara birbirinden farklı şekiller veren' demektir. el-Musavvir ismi varlıkları farklı renk, şekil ve güzellikte yaratanın Allah olduğunu bize öğretir. Allah'ın 99 ismi vardır. Allah'ın isimlerini, Kur'an-ı Kerim'den ve Sevgili Peygamberimizin hadislerinden öğreniriz. Haydi şimdi bu isimlerden birkaçını öğrenelim:

el-Ehad : Allah, tek ve eşsiz olandır. er-Rahmân Allah, bağışlayıp esirgeyendir. er-Rahîm Allah, acıyan ve merhamet edendir. el-Kâdir: Allah, her şeye gücü yetendir. el-Hâlık: Allah, her şeyi yaratandır. el-Basîr Allah, her şeyi görendir. el-Alîm: Allah, her şeyi bilendir. el-Berr: Allah, bütün iyilik ve güzelliklerin sahibidir. El-Hafîz: Allah, koruyandır. Allah, çok cömerttir. el-Ğaffâr Allah, hataları ve günahları bağışlayandır. . el-Vedûd Allah, sevgiyi yaratan ve kullarını sevendir es-Semî' Allah, her şeyi işitendir er-Rezzâk Allah, tüm canlıların rızkını verendir. El-Kerîm: El-Adl: Allah, çok adaletlidir.

"En güzel isimler Allah'ındır. O'na güzel isimleriyle dua edin." (A'râf,180) "De ki: "O, Allah'tır, tektir. Allah Samed'dir. (Her şey O'na muhtaçtır, O hiçbir şeye muhtaç değildir.) O'nun çocuğu olmamıştır (Kimsenin babası değildir). Kendisi de doğmamıştır (Kimsenin çocuğu da değildir). Hiçbir şey O'na denk ve benzer olamaz." (İhlâs, 1-4)

Melekler

Biz mü'miniz. Meleklerin varlığına inanırız. Melekler nurdan yaratılmış olan ve gözle görülmeyen varlıklardır. İnsanlardan farklı yaratıldıkları için farklı özelliklere sahiptirler. Erkek ya da kadın olarak cinsiyetleri yoktur. Yemeye, içmeye ve uyumaya ihtiyaç duymazlar.

Melekler asla kötülük yapmaz, günah işlemezler. Her zaman iyi ve güzel davranışlarda bulunurlar. Gece gündüz Allah'a ibadet ve dua ederler. Allah'ın kendilerine verdiği görevleri yapar, insanlara yardımcı olurlar. Bunun içindir ki, iyi birisini tarif ederken "melek gibi insan" deriz.

Melekler bizim dostumuzdur. Bizim başarımız, cennete girmemiz, kazalardan belalardan korunmamız için dua ederler. İnsanların iyilik yapması onları çok mutlu eder. Bu yüzden melekler, iyilik yapan insanlar için iyilik defterlerine sevap yazarlar. Kötülük yaptığımızda ise üzülürler. Hatamızı fark etmemizi, pişman olup Allah'tan af dilememizi beklerler. "Göklerde ve yerde bulunan canlılar ve melekler büyüklük taslamadan Allah'a secde ederler."(Nahl, 49)

Melekler her yerde bulunabilirler. Allah'ın sayısız melekleri vardır. Bunların en büyükleri şunlardır; Cebrail, Allah'tan aldığı "vahiy" denilen ayet ve bilgileri peygamberlere getiren melektir. Mikail yağmur, kar, rüzgâr gibi tabiat olaylarını düzenleyen melektir. Azrail, ömrü biten ve sırası gelen canlıların ölümü ile görevlidir. İsrafil isimli melek ise, dünya hayatı sona ereceği zaman, Sûr'a üfleyerek bunu insanlara haber verecektir.

Kitaplar

Bizi çok seven Rabbimiz, dünyada da âhirette de mutlu olmamızı ister. Bize mutlu olmanın yollarını öğreten kitapları da bu sebeple göndermiştir. Allah'ın emir ve yasaklarından oluşan, bize geçmişimizi ve öldükten sonra yaşayacaklarımızı anlatan bu kitaplara "ilâhî kitaplar" denir.

Allah tarafından insanlara, peygamberler aracılığı ile dört büyük kitap gönderilmiştir. Bunlar; Tevrat, Hazreti Musa'ya; Zebur, Hazreti Davud'a; İncil, Hazreti İsa'ya indirilmiştir. Kur'an ise, Hz Muhammed (sav) ê gönderilmiştir.

Yüce kitabımız Kur'an-ı Kerim, tek harfi bile değişmeden bize kadar ulaşmıştır. O, dünyanın son gününe kadar bütün insanlığın hayat rehberidir. Allah, Kur'an-ı Kerim'den sonra başka bir kitap göndermeyecektir.

Kur'an-ı Kerim; Allah'ın insanlara gönderdiği son kitaptır.İçindeki bilgiler bütün insanlar için geçerlidir. Okunması ve ezberlenmesi ibadettir. Dili Arapça'dır.

Kur'an-ı Kerim Peygamberimize bir defada ciltli bir kitap olarak gelmedi. Vahiy meleği Cebrail bölümler halinde Peygamberimize getirdi. Tamamlanması toplam 23 yıl sürdü. Kur'an-ı Kerim, 610 yılı Ramazan ayında indirilmeye başlandı.

Kur'an-ı Kerim'in indirilmeye başlandığı geceye "Kadir Gecesi" denir. Cebrail'in Peygamberimize getirdiği ilk ayetler ise "Oku! " emriyle başlıyordu. Dolayısısyla İslam'ın ilk emri: Oku!"dur. (Alak,1)

Kur'an-ı Kerim'deki her bir cümleye "âyet" denir. Âyetlerden oluşan bölümlere "sûre" denir. Kur'an-ı Kerim'de 6236 âyet vardır. Kur'an-ı Kerim'de 114 sûre vardır. Kur'an-ı Kerim'in ilk sûresi Fâtiha, son sûresi ise Nâs Sûresi'dir. Kur'an-ı Kerim'in en uzun sûresi Bakara, en kısa sûresi ise Kevser Sûresidir

Kur'an-ı Kerim bizden okumamızı, okunurken saygıyla dinlememizi, anlamamızı ve onun öğrettiği şekilde yaşamamızı bekler. Yüce Allah şöyle buyuruyor : "Kur'an'ı ağır ağır, tane tane oku." (Müzzemmil, 4) "Rabbimiz, bize dünyada ve âhirette iyilik ve güzellikler ver!" (Bakara, 201)

Kur'an-ı Kerim bize Allah'ı tanıtır. İnsanı ve kâinattaki diğer varlıkları anlatır. İnancımızı ve ibadetlerimizi öğretir. Anne-babamıza, çevremizdeki insanlara, canlı ve cansız bütün varlıklara karşı nasıl davranmamız gerektiğini söyler. Kur'an-ı Kerim, bize her konuda doğru yolu gösterir. Allah'ın emir ve yasaklarına uygun yaşayan insanlar, dünya ve âhirette mutlu ve huzurlu olur.

Peygamberimiz (sav) yaşayan Kur'an gibi idi. O, Kur'an'ın nasıl anlaşılacağını ve yaşanacağını gösteren en güzel örnektir. Peygamberimizin yaşadığı çağa 'Mutluluk Çağı' anlamında "Asr-ı Saadet" denilmiştir. Çünkü Peygamberimiz (s.a.s) ve onun zamanında yaşayan müslümanlar, Kur'an'a göre yaşayan mutlu bir toplum oluşturmuşlardır.

Kur'an-ı kerim bize"Rabbimiz, bize dünyada ve âhirette iyilik ve güzellikler ver!" (Bakara, 201) gibi ayetlerle dua etmeyi öğretir. Bizi yaratan Rabbimize dua ederek O'na olan sevgimizi ve ihtiyacımızı dile getiririz. Dua edince, verdiği nimetler için Allah'a şükür etmiş ve sıkıntılarımız için O'ndan yardım dilemiş oluruz. Allah, içtenlikle yaptığımız güzel duaları kabul eder. Kur'an-ı Kerim'de de çok güzel dualar vardır. Böylece Allah bize, kendisine nasıl dua edeceğimizi öğretir.

Kur'an-ı Kerim'i baştan sona okumaya "hatim", baştan sona ezberleyene "hafız" denir. Peygamberimiz sav şöyle buyurmuştur: "En hayırlınız Kur'an'ı öğrenen ve onu başkalarına öğretendir." (H.Şerif)

Kur'an-ı Kerim bize ibadetlerimizi öğretir Kur'an-ı Kerim'de ibadet etmenin yani iyi bir kul olmanın önemi vurgulanır. Allah'ın sevdiği güzel bir kul olmak için yapmamız gereken ibadetlerin neler olduğu anlatılır. Namaz, oruç, zekât, hac gibi ibadetler bunların başında gelir. İbadetlerimizi nasıl ve ne zaman yapacağımızı ise Peygamberimizden öğreniriz. Peygamberimiz, ibadetleri uygulayarak bize göstermiştir. Örneğin, "Ben namazı nasıl kılıyorsam siz de öyle kılın." buyurmuştur.

İnsanların barış içinde, mutlu ve huzurlu bir şekilde yaşamaları, iyi davranışlarda bulunmalarına ve güzel ahlâklı olmalarına bağlıdır. Yüce Kitabımız Kur'an, bize iyi huylu bir insanın özelliklerini anlatır ve kötü davranışlardan sakınmamızı ister.Anne babamıza güzel davranmak, verdiğimiz sözleri yerine getirmek, yardımsever ve merhametli olmak, dedikodu, yalan, iftira gibi kötü sözlerden uzak durmak, Kur'an ahlâkının gereklerinden bazılarıdır.

Kur'an-ı Kerim'de çok güzel kıssalar da vardır. Kıssa, "öğüt verici hikâye" demektir. Bu kıssalar bizden önce yaşayan toplumları, geçmiş peygamberlerin hayatlarını anlatır. Yaşananlardan ders almak ve örnek davranışları hayatımıza aktarmak da bizim payımızdır! "Kur'an'ı ezberleyip güzelce okuyan, şerefli meleklerle birliktedir. Kur'an'ı zorlanarak da olsa okumaya çalışan ise iki kat sevap vardır." (H.Şerif)

Peygamberler

Allah, insanlara hem bu dünyada hem de ahirette mutluluğa ve huzura kavuşmanın yollarını gösteren rehberler göndermiştir. Bu rehberlere "Peygamber" denir. Peygamberler, Allah'ın görevlendirdiği özel insanlardır. Onlar hayatın her alanında bizlere örnek olur, nasıl ibadet edeceğimizi ve nasıl iyi bir insan olacağımızı öğretirler. Kısaca onlar iyilik öğretmenleridir.

Hz. Adem, Hz. İdris, Hz. Nuh, Hz. Hûd, Hz. Salih, Hz. İbrahim, Hz. Lût, Hz. İsmail, Hz. İshak, Hz. Yakûb, Hz. Yusuf, Hz. Şuayb, Hz. Musa, Hz. Harun, Hz. Davud, Hz. Süleyman, Hz. Eyyûb, Hz. Zülkifl, Hz. Yunus, Hz. İlyas, Hz. Elyesa', Hz. Zekeriya, Hz. Yahya, Hz. İsa, Hz. Muhammed(a.s) Kur'an'da adı geçen peygamberlerdir.

İlk peygamber Hz. Âdem, son peygamber ise Sevgili Peygamberimiz Hz. Muhammed'dir. O (s.a.s), bütün insanlara bir merhamet kaynağı, bir rehber ve bir müjdeci olarak gönderilmiştir.

Peygamberler, Sıdk (Doğru sözlü, dürüst) Emanet (İhanet etmeyen, güvenilir) Fetânet (Akıllı, zeki, anlayışlı) İsmet(Günah işlemekten korunmuş) Tebliğ (Allah'tan gelen bilgileri aynen ulaştıran) vasıflarına sahiptirler

İlk insan ve ilk peygamber: Hz. Âdem, Son peygamber: Hz. Muhammed (sav), Kendisine "Tevrat" isimli kutsal kitap gönderilen peygamber: Hz. Musa, Kendisine "İncil" isimli kutsal kitap gönderilen peygamber: Hz. İsa, Kendisine "Zebur" isimli kutsal kitap gönderilen peygamber: Hz. Davud.

Âhiret

Canlılar doğar, yaşar ve ölür. Ancak ölüm bir son değildir. Çünkü ölümden sonra yeni ve farklı bir hayat başlar. Bu hayata "âhiret hayatı" denir. Âhiret hayatı, dünyada yaptığımız iyi ya da kötü tüm işlerin karşılığını alacağımız yerdir.

Allah'a inanan ve iyi işler yapanlar, âhirette cennete gireceklerdir. Orada insanın canının istediği her türlü güzellik vardır. Allah'a ve âhiret hayatına inanmayanlar, kötülükle ömür geçirenler ise cehennemde cezalandırılacaklardır.

İslam dini, barış, huzur ve güzellik dinidir. Dinimiz, dünya ve âhirette mutlu olmamız için kurallar koyar. Yaptığımız ibadetlerin karşılığını sadece âhirette değil dünyada da görürüz. Abdest alır, temizleniriz. Oruç tutar, sağlık buluruz. Namaz kılar, huzurla dolar, rahatlarız. Rabbimiz dünyada yaptığımız güzel işlerin karşılığını, âhirette cennetle ve muhteşem ödüllerle verecektir.

Böylece dünyadaki mutluluğumuz âhirette de devam edecektir. Kötülükten vazgeçmeyen, insafsız ve imansız insanlar ise, mutlaka yaptıklarının cezasını çekecektir. Allah zalimleri asla sevmez. Bu sebeple, dünyada iken iyilikler yapmalı, her türlü kötülükten uzak durmalıyız.

"Allah şöyle diyecek: "Bugün, doğrulara, doğruluklarının yarar sağlayacağı gündür." Onlara içinden ırmaklar akan, içinde sonsuza kadar kalacakları cennetler vardır. Allah onlardan memnun olmuş, onlar da Allah'tan memnun olmuşlardır. İşte bu büyük başarıdır."(Mâide, 119) "Cennette hiçbir gözün görmediği, hiçbir kulağın duymadığı, hiç kimsenin aklından bile geçirmediği nimetler vardır."(Hadis-i Şerif)

Kader ve Kaza

Allah'ın yarattığı her şeyde bir güzellik vardır. Bu güzellik bazen hemen, bazen de sonradan görülür. Örneğin, kar yağdığında yollar kapanabilir. Elektrikler kesilebilir. Bazı insanlar bunu görünce acele karar verir, "Keşke kar yağmasaydı" derler. Kış mevsimi biter. İlkbahar gelir. Kış yağışlı geçtiği için, karlar erir, sular çoğalır. Derelerden sular çağlar. Artık bahar bir başka güzeldir…

Kırlar, bahçeler rengârenktir. Ağaçlar çiçek açar.Kuşlar, arılar, kelebekler neşeyle uçar. Yiyecekler bereketlenir. İşte o zaman insan, "Allah iyi ki de kar yağdırmış. Yoksa susuz kalabilirdik!" diye düşünür. Allah'a şükreder. Çiçek tohumu, toprağa gömülür. Toprağın altında karanlıkta kalır. Bu onun için kötü oldu, nefes alamıyor, çürüyecek sanırız Aradan zaman geçer. Topraktan bir filiz çıktığını görür ve anlarız ki sandığımız gibi değilmiş…

Hayatta da ilk bakışta hoşumuza gitmeyen şeyler olabilir. Ama bilemeyiz belki de bu durum bizim için iyidir, güzel sonuçları olacaktır. Mesela soğuk havalarda kıyafetlerimize dikkat etmediğimizde hastalanırız. Ama bu hastalık bize, sağlığımızın değerini, bundan sonra daha dikkatli olmamız gerektiğini öğretmiştir.

O halde, sonucunu henüz tam olarak göremediğimiz olaylarla ilgili hemen olumsuz şeyler düşünmeyelim. Acele karar vermeyelim. Unutmayalım ki, her şey Allah'ın izniyle ve O'nun kontrolü altında meydana gelir. Allah, her şeyi gören ve bilendir. Allah'ın dediği olur. Allah, geçmişte olanları bildiği gibi, gelecekte olacakları da bilir.

Allah her şeyin en iyisini, en güzelini bilir. Biz, Allah'ın verdiği akılla ve gönderdiği bilgiler ışığında en doğruyu yapmaya çalışırız. Sonuçta başarıya ulaşmak için dua ederiz. Çünkü başarı Allah'ın yardımıyla elde edilir. Elimizden geleni yapar, Allah'ın bizimle ilgili her zaman en iyi olanı yaratacağına inanırız.

İşte Allah'ın, olmuş ve olacak her şeyi önceden bilmesine "kader"; olayların vakti gelince meydana gelmesine de "kaza" denir. Kader ve kazaya inanan insan, Allah'ın her şeyi bildiğine, O'nun bilgisi olmaksızın bir yaprağın bile kımıldamadığına inanır ama aynı zamanda kendi üzerine düşen sorumluluğu yerine getirmek için çalışır. İyiliğin peşinde koşar ve asla tembellik yapmaz. Başarılı olduğunda Allah'a şükreder. İstediği olmadığında ise asla ümitsizliğe düşmez, daha çok çalışır.

İbadetim

İbadet, yapıldığında Allah'ın sevgisini kazandıran her türlü söz ve davranıştır. Abdest almak, Kur'an okumak, namaz kılmak, oruç tutmak, zekât vermek, hacca gitmek, kurban kesmek, salâvat getirmek ibadet olduğu gibi güzel söz söylemek, anne, baba ve büyüklere saygılı davranmak, insanları iyilik yapmaya yönlendirmek ve kötülüğe engel olmak da birer ibadettir. Hatta yol üzerinden insanları rahatsız eden bir şeyi kaldırmak, tebessüm etmek, sorana yol göstermek, yaşlıya yardım etmek, çevreyi temiz tutmak ve selam vermek de ibadettir.

Yuvasından düşmüş bir kuş yavrusunu yuvasına koymak, gözleri görmeyen birinin elinden tutup karşıdan karşıya geçmesine yardım etmek, sorumluluklarımızı yerine getirmek, hastaları ziyaret etmek, susamış bir hayvana su ve yiyecek vermek de ibadettir. Kısacası hayatımızı güzelleştiren, insanları mutlu ederken Allah'ın da rızasını kazanmamızı sağlayan her türlü iş ve davranış ibadettir. Karşılığında sevap vardır.

İbadetlerin kendine göre yapılış şekli ve şartları vardır. Örneğin, namaz kılmak için abdest alır, vaktin girmesini bekleriz. Ramazan orucunu, Ramazan ayında tutarız. Zekâtı belli mallardan, belli miktarlarda veririz. İbadetlerimizden bazılarını bedenimizle, bazılarını ise maddi imkânlarımızı kullanarak yaparız.

Allah'ın, yapmamızı kesin bir şekilde istediği ibadetlere "farz" denir. Yapılması ve yiyilip içilmesi yasak olmayan şeylere "helâl" denir. Yapılması ve yiyilip içilmesi kesin bir şekilde yasaklanan şeylere "haram" denir. Sevgili Peygamberimizin söz ve davranışlarına, ahlâkına ve hayat modeline "sünnet" denir. İbadetlerimiz ve güzel davranışlarımız için Rabbimizin bize verdiği ödüle "sevap" denir. Dinimizin yasakladığı davranışlara "günah" denir. Allah, temiz ve insan sağlığına yararlı olan şeyleri helal, kötü ve zararlı olan şeyleri de haram kılmıştır.

Biz müslümanlar, Rabbimizi çok severiz. O'na olan sevgimizi, saygımızı ve şükrümüzü ifade etmek için ibadet ederiz. Bizi yaratan, yaşatan, bize sayısız güzellikler hediye eden, nimetler veren Rabbimize ibadetlerimizle, dualarımızla şükrederiz.

İbadetlerimiz, aynı zamanda davranışlarımızı güzelleştirir. Birbirimize karşı daha anlayışlı, hoşgörülü, adaletli, merhametli ve sevgi dolu olmamızı sağlar. Toplum olarak birliğimizive beraberliğimizi güçlendirir, birbirimizi anlamamıza ve kaynaşmamıza vesile olur. Böylece biz güzelleşiriz, hayat güzelleşir.

Rabbimize verdiği nimetler için "Elhamdülillâh" der, dilimizle şükrederiz. Namaz kılarak, oruç tutarak ibadet eder, bedenimizle şükrederiz. İhtiyaç sahiplerinin, fakirlerin, kimsesizlerin, muhacirlerin yardımına koşar, zekât ve sadaka verir, mal ve paramızla şükrederiz. Müslüman kardeşlerimizle bir arada ibadet ve dua etmek için Kâbe'yi ziyaret eder, hem paramızla hem de bedenimizle şükrederiz.

Yemekten önce; "Bismillâhirrahmânirrahîm" derim, Peygamberimizin sünnetini yerine getiririm. Yemekten sonra "Elhamdülillâh" derim, yine Peygamberimizin sünnetini yerine getiririm. Böylece onu örnek almış, onun gibi davranmış olurum.

İbadetlerin hem beden hem de ruh sağlığımız üzerinde çok önemli etkileri vardır. Namaza hazırlık için abdest alır, böylece temizlenmiş oluruz. Namaz kılınca gönlümüze huzur ve güven duygusu dolar. Tazeleniriz, kendimizi Rabbimize daha da yakın hissederiz.

Oruç tuttuğumuzda vücudumuzdaki organları dinlendirmiş oluruz. Ayrıca oruç, şefkat ve merhamet duygularımızı geliştirir, bize sabretmeyi ve elimizdeki nimetleri paylaşmayı öğretir. Zekât da paylaşma duygumuzu geliştirdiği gibi toplumda birlik ve beraberliği sağlar.

Zekât veren kişi, müslüman kardeşinin hâlini anlamanın ve ona destek olmanın mutluluğunu yaşarken, zekât alan kişi de ihtiyacını gidermiş olur.

Hac ibadeti ise, dünyanın dört bir köşesinden Kâbe'ye gelen Müslümanların kardeşliğini pekiştirir. Farklı renklerde ve dillerde genç, yaşlı, kadın, erkek bütün Müslümanlar, Kâbe'de buluşurlar. Beyaz bir kıyafet olan ihramı giyerek Allah'ın huzurunda eşit olurlar.

Bütün bunlar, ibadetlerin bize sağladığı faydalardan sadece birkaçıdır. İbadet etmek; bizi eğitir, hayatımızı düzene sokar, Rabbimizle ve çevremizdeki insanlarla ilişkilerimizi güzelleştirir, ahlâkımızı olgunlaştırır. İbadet eden insan, sağlıklı, mutlu, güçlü ve özgüvenli olur. Hayatımızı güzelleştiren ibadetleri yapmamızı Allah istemiştir. Bunun içindir ki, ibadetlerimizi sadece bu faydaları elde etmek için değil, Allah'ın rızasını ve sevgisini kazanmak için yaparız.

Sadece Allah rızasını kazanmak için samimiyetle ibadet edenler, insanın hoşuna gidecek her şeyin olduğu, eşsiz güzelliklerle dolu cennetle müjdelenmiştir. "İman edip güzel işler yapanları, içinde ırmaklar akan ve ebedî kalacakları cennet köşklerine yerleştireceğiz. Çalışanların mükafatı ne güzeldir." (Ankebut, 58)

"Allah, iman edip güzel işler yapanları içlerinden ırmaklar akan cennetlere koyacaktır. Orada altından bileziklerle, incilerle süsleneceklerdir. Oradaki giysileri ise ipektir." (Hac, 23) "Kim 'Rab olarak Allah'ı, din olarak İslam'ı ve peygamber olarak da Muhammed'i gönülden benimsedim.' derse kesinlikle cennete girer."(Hadis-i Şerif)

Cami Ezan

Camiler, birlikte ibadet ettiğimiz yerlerdir. Camiye girmek bizi rahatlatır, camiyle buluşmak bizi dinlendirir. Camiler namaz kılınıp dua edilen ibadet yerleri olmasının yanında, hutbe, vaaz ve sohbetlerle faydalı bilgiler öğrendiğimiz birer ilim merkezidir.

Bizleri bir araya getiren camiler, birlikte secde ettiğimiz, aynı kıbleye yöneldiğimiz ve tek yürek olarak Allah'a yalvardığımız mekânlardır. Bu yüzden camileri en güzel şekilde imar eder ve bakımına özen gösteririz. Onları her zaman temiz tutarız.

Bayram ve cuma namazlarını her zaman camide, günlük namazlarımızı ise mümkün olduğu kadar camilerde cemaatle kılmaya çalışırız. Çünkü namazlarımızı camide kılmak, Peygamberimizin sünnetidir. Aynı safta Müslüman kardeşlerimizle omuz omuza ibadet etmek bize büyük mutluluk ve güven verir.

Camide namazları kıldıran, hutbe okuyan ve dinî bilgileri öğreten kişiye "imam", ezan okuyan kişiye "müezzin" denir. Camide imamların namaz kıldırdıkları yere "mihrap" denir. Camilerin mihrap, minber, kürsü, kubbe ve minare gibi bölümleri vardır. İmamların namaz kıldırdıkları yere "mihrab"; cuma ve bayram namazlarında hutbe okunan yere "minber" denir. Vaaz ve sohbet yapılan yere "kürsü"; caminin yarım küre biçimindeki tavanına ise "kubbe" denir. Ezan okunan yere "minare"; camilerin avlusunda abdest almak için yapılan çeşmelere ise "şadırvan" adı verilir.

Sevgili Peygamberimiz ve Müslümanlar Mekke'den Medine'ye hicret etmişti. Müslümanların sayısı Medine'de günden güne artıyordu. Peygamberimizin arkadaşları gündelik hayatlarını ve ibadetlerini aksatmadan sürdürüyor, namaz kılacakları vakitleri güneşin konumuna göre belirliyorlardı. Ama farklı zamanlarda camiye geldiklerinden birlikte namaz kılamıyorlardı. Peygamber Efendimiz ise camide, cemaatle namaz kılmanın çok önemli olduğunu söylüyordu. Müslümanlara namaz vakitlerini duyurmak ve onları ibadete çağırmak için ortak bir işarete ihtiyaç vardı. Ateş mi yakmalıydı? Boru ya da çan mı çalmalıydı? İnsanları namaza nasıl davet etmeliydi?

Sahabeden Abdullah bin Zeyd'in ve diğer bazı kimselerin gördüğü rüya ile sorun çözüme kavuştu. Abdullah'a rüyasında ezanın sözleri öğretilmişti. Gördüğü rüyayı hemen gelip Peygamberimize anlattı. Peygamber Efendimiz, ezanın Bilâl'e öğretilmesini ve ezanı onun okumasını istedi. Çünkü Bilâl'in sesi hem gür hem de güzeldi. Bilâl yüksek bir yere çıkarak ilk ezanı okudu. Ezanı duyan Müslümanlar hep birlikte namaz kılmak için camide toplandılar. İşte o günden itibaren Müslüman topraklarda ezan hiç susmadı.

Ezan hem namaza davet, hem de Allah'ın birliğini, Hz. Muhammed'in O'nun peygamberi olduğunu ilandır. Bu sebeple, ezana saygı gösterir ve güzelce dinleriz.

Allahu Ekber Allahu Ekber Allahu Ekber Allahu Ekber Eşhedü en lâ ilâhe illallah Eşhedü en lâ ilâhe illallah Eşhedü enne Muhammeden Resûlullah Eşhedü enne Muhammeden Hayye ale's-salâh Hayye ale's-salâh Hayye ale'l-felâh Hayye ale'l-felâh Allahu Ekber Allahu Ekber Lâ ilâhe illallah Sabah ezanında Hayye ale'lfelah'dan sonra "es-Salatu hayrun minen nevm" denilir.

"Kâmet", farz namazdan önce müezzin tarafından insanlara namazın başlamak üzere olduğunu duyurmak için okunur. Ezanla aynıdır. Sadece kamette "Hayye ale'l-felâh" dedikten sonra "Kad kâmeti's-salâh" denilir

"Bir kimsenin cemaatle kıldığı namazın sevabı, evde veya iş yerinde tekbaşına kıldığı namazın sevabından yirmi beş kat fazladır. Zira o kimse, güzelce abdest alır da sırf namaz kılmak maksadıyla mescide gelirse, her adım attığında derecesi bir kat yükselir ve bir günahı da dökülür.

Namazı kılıp da abdestini bozmadan namaz kıldığı yerde oturduğu müddetçe melekler ona "Allah'ım, ona rahmetet; Allah'ım ona merhamet et." diye dua ederler. O kimse, namazı beklediği müddetçe namazda gibi olur." (H.Şerif)

Namaz

Namaz, Rabbimize olan sevgimizi ve gönülden bağlılığımızı sürekli canlı tutmamıza yardım eden bir ibadettir. Namaz dinin direğidir. Namaz insana huzur verir ve kılması çok kolaydır.

Namaza başlamadan önce yerine getirmemiz gereken bazı kurallar vardır. Bunların ilki abdestli olmaktır. Giydiğimiz elbiselerin namaz kılmaya uygun olması ve vücudumuzun "avret" denilen özel yerlerinin örtülmesi gerekir. Ayrıca namaz kılacağımız yer ve kıyafetimiz temiz olmalıdır.

Namazımızı kılarken dünyanın neresinde olursak olalım yönümüzü kıblemiz Kâbe'ye çevirmemiz gerekir. Namaz vaktinin girmiş olması da yerine getirilmesi gereken şartlardandır. Günde beş defa okunan ezan, bize namaz vaktinin girdiğini hatırlatır.

Namaz bizi günde beş defa Rabbimize yönelten bir ibadettir. Abdestle temizlenen vücudumuz, namazla dirilir ve tazelenir. Namaz vaktini haber veren ezan sesi, bizi stresten kurtulmaya ve huzura kavuşmaya çağırır. Namaz kıldığımızda Allah'a olan güvenimizi ifade ederiz. O'na içtenlikle yalvarır, sadece O'ndan yardım isteriz.

Vakti gelmeden hiç bir namazı kılamayız. Namaza durduğumuzda Allah rızası için ibadet etmeye niyet eder ve kılacağımız namazın adını söyleriz. İşte namaz kılmaya başlamadan önce yerine getirilmesi gereken bu kurallara "namazın dışındaki farzlar", namaz kılarken yerine getirilmesi gereken kurallara ise "namazın içindeki farzlar" denir.

a) Namazın Dışındaki Farzlar

1.Abdest almak (Hadesten tahâret) 2.Namaz kılınacak yerin ve elbisenin temiz olması (Necasetten tahâret) 3. Nmazda örtülmesi gereken yerleri örtmek (Setr-i avret) 4. Kıbleye yönelmek (İstikbal-i kıble) 5. Namaz vaktinin girmesi (Vakit) 6. Allah rızası için hangi namazı kılacağımızı belirtmek (Niyet)

Abdest

Namaz kılmak için abdest almak şarttır. Abdest almaya besmele çekip niyet ederek başlarız. Ellerimizi yıkar, ağzımızı ve burnumuzu üçer kez su alarak temizleriz.Yüzümüzü güzelce yıkadıktan sonra kollarımızı da dirseklerimizle birlikte yıkarız. Ellerimizi ıslatıp başımıza sürer, yani mesh ederiz. Yine ellerimizi ıslatıp serçe parmağımızla kulaklarımızı temizler ve sonra ellerimizle boynumuzu mesh ederiz. Son olarak, ayaklarımızı da güzelce yıkadığımızda abdestimiz tamamdır.

a) Abdest Farzları

1.Yüzümüzü yıkamak 2. Elleri ve kolları dirseklerle birlikte yıkamak 3.Başımızı mesh etmek 4. Ayaklarımızı bileklerle birlikte yıkamak

b) Abdesti Bozan Durumlar

1.Tuvalet ihtiyacını gidermek ve gaz çıkarmak 2. Ağız dolusu kusmak 3. Uyumak 4. Namazda sesli gülmek 5. Bayılmak 6. Vücuttan kan, iltihap vb. sıvının çıkması

Gusül

Gusül ve teyemmüm birer abdest çeşididir. Gusülde boy abdesti almak için niyet edilir, ağız ve burun temizlendikten sonra normal abdest alınır ve vücudun tamamı güzelce yıkanır.

Teyemmüm

Teyemmüm temiz toprakla alınan bir abdest çeşididir.Su bulamadığımız ya da su bulduğumuz halde çeşitli sebeplerden dolayı kullanamadığımız zamanlarda teyemmüme başvururuz. Teyemmüm ederken önce niyet edilir. Sonra eller temiz bir toprağa sürülerek yüz mesh edilir. Eller tekrar temiz bir toprağa sürülerek kollar mesh edilir. Böylece insan arınmış ve ibadete hazır hâle gelmiş olur.

b) Namazın İçindeki Farzlar

1.Namaza Allahu Ekber diyerek başlamak (İftitah tekbiri) 2. Namazda ayakta durmak (Kıyam)3. Namazda Kur'an okumak (Kıraat) 4. Namazda ellerimizi dizlere koyarak eğilmek (Rükû) 5. Namazda alnımızı yere koymak (Sücud) 6. Namazın sonunda "Ettehiyyatü"okuyacak kadar (teşehhüt miktarı) oturmak (Ka'de-i âhire)

c) Beş Vakit Namaz Bölümleri Rekatları

Sabah 2 Sünnet 2 Farz), Öğle 4 İlk Sünnet 4 Fraz 2 Son Sünnet, İkindi 4 Sünnet 4 Farz, Akşam 3 Farz 2 Sünnet, Yatsı 4 İlk Sünnet 4 Farz 2 Son Sünnet (ardından 3 rekat Vitir), Cuma 4 İlk Sünnet 2 Farz 4 Son Sünnet

Namazın Kılınışı

Niyet: Kılınacak namaz için niyet edilir. Örnek: "Niyet ettim Allah rızası için sabah namazının farzını kılmaya." Tekbir: Erkekler ellerini kulaklarına, kadınlar göğüs hizasına kaldırarak "Allahu ekber" der. Kıyam ve Kıraat: Sağ elle sol bilek tutulur. Erkekler ellerini göbeğinin altında, kadınlar göğsün üstünde tutar. Sübhâneke, Fatiha ve bir sûre okunur. Rükû: Eller dizlere konularak, erkekler 90 derece, kadınlar ise hafifçe eğilir. 3 defa "sübhâne rabbiye'l-azim" denir. Kavme (Rükûdan Doğrulma): "Semiallahu limen hamideh" diyerek kalkılır. Ardından "Rabbenâ leke'l-hamd" denir. Secde: Eller, alın ve burun yere değdirilir. 3 defa "sübhâne rabbiye'l-a'lâ" denir. İlk Oturuş ve Son Oturuş: Eller dizlerin üzerine konur. Erkekler sol ayağın üzerine oturur, kadınlar ise ayaklarını sağ tarafa çevirerek oturur. Selam: Sağa selam verilirken sağ omuza, sola selam verilirken sol omuza bakılır. Selam verirken "esselâmu aleyküm ve rahmetullah" denir.

d) Namazı Bozan Bazı Durumlar:

1. Namazda iken konuşmak 2. Namazda iken bir şeyler yemek, içmek 3. Namazda iken kendi işiteceği kadar yüksek sesle gülmek 4. Namazda iken kıbleden başka bir yöne dönmek 5. Namazda iken abdestin bozulması

e) Cemaatle Namaz

Bir imama uyarak namaz kılmaya "cemaatle namaz kılmak" denir. Cemaatle namaz, Müslümanların birlikte ibadet ederek tanışmalarını ve kaynaşmalarını sağlar. Bu yüzden Peygamberimiz (s.a.s) cemaatle kılınan namazın tek başına kılınan namazdan kat kat daha sevap olduğunu bildirmiştir. Cemaatle namaz kılarken aynı Rabbe yönelir, aynı kıbleye döner, aynı anda secdeye varırız. Bu birlik, tevhid inancımızı ve ümmet bilincimizi güçlendirir. Aramızdaki sevgi ve saygı bağlarını kuvvetlendirir. Kardeşlik ve dayanışma duygularımızı pekiştirir. Birbirimizin ihtiyaçlarından haberdar olmamızı sağlar.

Cuma Kamazı

Cuma günü, müslümanlar için özel bir gündür. Müslümanların haftalık bayramı olan cuma gününde kılınan namaza "cuma namazı" denir. Cuma namazı, öğle namazı vaktinde cemaatle kılınan bir namazdır ve on rekattır. Cuma günü, cuma namazında buluşmak üzere camilere koşarız. Camiler insanlarla dolup taşar. Hep birlikte hutbeyi dinlemenin ve ibadet etmenin mutluluğunu yaşarız.

Teravih Kamazı

Teravih namazı, Ramazan ayında coşkuyla kıldığımız bir namazdır. Yirmi rekâttır. Teravih namazı, yatsı namazından sonra kılınır. Ramazan akşamları camilere gider, hep birlikte teravih namazı kılarız. Dualar eder, Sevgili Peygamberimize salavat getiririz. İlahiler söyler, hep birlikte Ramazan'ın neşesini yaşarız.

Bayram Namazı

Ramazan ve Kurban Bayramı olmak üzere, yılda iki dinî bayramımız vardır. Bayram sabahı kılınan namaza "bayram namazı" denir. Bayram namazı cemaatle kılınan bir namazdır ve iki rekâttır. Bayram sabahı, kutlu bir güne uyandığımız için büyük bir coşku yaşarız. Bayram sevinci kalbimize dolar. Erkenden kalkarak güzelce abdest alır, en güzel kıyafetlerimizi giyip bayram namazını kılmak üzere camiye gideriz. Camide hep birlikte bayram namazını kılarız. Dualar eder, tekbirler getiririz. Bayram namazından sonra birbirimizle bayramlaşır, büyüklerin ellerini öperiz. Küsleri barıştırır, akraba ve dostlarımızı ziyaret ederiz. Muhtaçları, yetimleri ve kimsesizleri de unutmayız. Gönülden bir gülümsemeyle, küçük bir hediyeyle bayram sevincini onlarla da paylaşırız.

Tekbir

Allahu Ekber Allahu Ekber. Lâ İlâhe İllallahu Allahu Ekber. Allahu Ekber ve lillâhi'l-hamd. (Allah en büyüktür. Allah en büyüktür. Allah'tan başka ilâh yoktur. Allah en büyüktür. Allah en büyüktür ve bütün övgüler O'nadır)

Oruç

Oruç tutmak, ibadet amacıyla imsak vaktinden iftar vaktine kadar hiçbir şey yememek ve içmemektir. İslam'ın şartlarından biri olan Ramazan orucunu, diğer on bir aydan daha kıymetli ve özel olan Ramazan ayında tutarız.

Oruç, Allah'ın, karşılığında en çok mükafat verdiği ibadetlerden birisidir. Çünkü insan sadece Rabbinin sevgisini kazanmak için gün boyunca yemekten ve içmekten uzak durur. Oruç tutmak sadece aç ve susuz kalmak demek değildir. Oruçluyken aynı yalan, dedikodu, kavga ve tartışma gibi kötü davranışlardan da uzak dururuz.

Ramazan ayı, kur'an ayıdır. Kur'an-ı Kerim, Ramazan ayında, Kadir Gecesi'nde indirilmeye başlanmıştır. Peygamberimiz bu ayın çok değerli olduğunu söylemiştir. Ramazan'da gündüzleri oruç tutmuş, geceleri çokça ibadet etmiştir. Kimsesizlere yardım etmiş, yoksulları giydirmiş ve iftar sofrasına davet etmiştir. Biz de Peygamberimizi örnek alarak, bu ayda orucumuzu tutar, bol bol Kur'an okuruz. Kur'an'ı anlamaya ve ezberlemeye gayret ederiz. Başta beş vakit namaz ve teravih dahil tüm namazlarımızı kılarız. İftar sofralarımızı sevdiklerimizle ve mümin kardeşlerimizle paylaşırız. Fakirlere yardım eder, onların ihtiyaçlarını gideririz.

"İmsak", gecenin bitmesiyle birlikte oruca başlama zamanıdır. "İftar", güneşin batmasıyla birlikte orucun sona erdiği vakittir. Ramazan ayında Kur'an-ı Kerim'in bir kişi tarafından okunup diğerleri tarafından takip edilmesine "mukabele" denir

Peygamberimiz sav; "Oruç tutun, sağlık bulun!" buyuruyor. On bir ay boyunca durmaksızın çalışan vücudumuz, oruçla birlikte dinlenerek zindelik kazanır. Oruç tutarak, açlığa ve susuzluğa sabreder, Allah'ın verdiği nimetlere şükrederiz.

Oruç Allah'ın rızasını kazanmamıza vesile olur. Ahlâkımızı güzelleştirir. Merhamet duygumuzu geliştirir. Nimetlerin kıymetini anlamamızı sağlar. Bize sabırlı olmayı öğretir. Yardımlaşma duygumuzu geliştirir. Sağlıklı olmamızı sağlar. Ramazan ayında verilen ihtiyaç sahiplerine verilen "fitre" ise sadakadır.

Ramazan bereket ayıdır. Ramazan, bütün Müslümanları saran bir sevinç ve umutla gelir. Oruca hazırlanma telaşı her yanı sarar. Evlerde, çarşılarda bir koşuşturma başlar. Annelerimiz, ninelerimiz hazırlıklar yapar. İftar sofralarımız misafirlerle neşe bulur ve bereketlenir. Camilerin minarelerinde kandiller ışıl ışıl yanar. Minareler arasındaki mahyalarda güzel sözler parıldar. Camiler müminlerle dolar taşar.

Ramazan başladığında gecenin karanlığında ışıkları yanan evler görürüz. Davullar gümbür gümbür çalarken bir yandan da maniler okunur. Peygamberimizin sünnetine uyarak sahura kalkarız. Çünkü sahurda bereket olduğuna inanırız. Ayrıca sahur yemeği yememiz, bize ertesi günün orucunu tutmamızda kolaylık sağlar. Oruca "Allah'ım senin rızan için yarınki orucuma niyet ediyorum." diye niyet ederiz. İmsak vakti ezan okununca orucun başladığını anlar, güneşin batmasına yani iftar vaktine kadar hiçbir şey yemez ve içmeyiz.

İftar vakti yaklaşınca içimizi ayrı bir heyecan kaplar. Kulağımız ezan sesinde hep birlikte iftarı bekleriz. Bazen de iftarı haber vermek için top atılır. Müezzin "Allahu Ekber" diye ezan okumaya başlayınca tatlı bekleyiş sona erer. İftar duamızı yapar, büyük bir mutlulukla orucumuzu açarız. Sanki her lokmamız bal gibidir, yemekler her zamankinden daha lezzetlidir. İçtiğimiz su her zamankinden daha tatlıdır. Bu duygularla Rabbimizin verdiği nimetlerin değerini bilir, yoksulların ve ihtiyaç sahiplerinin hâlini daha iyi anlarız. Bize verdiği nimetler için Rabbimize yürekten şükreder, olmayanlara da vermesi için dua ederiz.

İftar Duası

Allahümme leke sumtü ve bike âmentü ve aleyke tevekkeltü ve alâ rızgike eftartü.(Allah'ım senin rızan için oruç tuttum. Sana inandım. Sana güvendim. Senin verdiğin rızıkla orucumu açtım)

Ramazanda komşularımızı, akrabalarımızı ve mahallemizdeki ihtiyaç sahibi insanları iftar yemeğine davet ederiz. Böylece akrabalık ve dostluk bağlarımızı güçlendiririz. Bir yandan iftarımızı yaparken bir yandan da hoş sohbetler ederiz.

Ramazan ayında şehirlerde kocaman iftar çadırları kurulur. Evine iftara yetişemeyenler, öğrenciler, kimsesizler bu çadırlarda oruçlarını açarlar. "Oruçlunun iki sevinci vardır: Biri iftar ettiği zaman, diğeri de Allah'a kavuştuğu zamandır."(H.Şerif )

Ramazan ayında iftarlarımızı yaptıktan sonra akın akın camilere gideriz. Camilerimiz dolup taşar. Kadın, erkek, yaşlı, çocuk hep birlikte teravih namazını kılarız. Kalbimizi mutluluk kaplar.

Orucu Bozan Durumlar

Bilerek bir şey yemek ve içmek orucu bozar. Bazen oruç tutarken unutarak yediğimiz içtiğimiz olur. Oruçlu olduğumuzu hatırladığımız anda hemen yemeyi bırakıp orucumuza devam ederiz. Çünkü unutarak yemek-içmek orucu bozmaz. Ramazan ayında oruç tutamayacak kadar hasta olanlar, hamileler ve yolcular tutamadıkları oruçlarını sonra tutarlar.

Bayramdan bir önceki güne "arefe" denir. Arefe günü herkeste bayrama kavuşmanın heyecanı vardır. Bayram için son hazırlıklar yapılır. Ayrıca kabirler ziyaret edilir, dualar okunur. Böylece ahirete göç etmiş yakınlarımız da unutulmamış olur.

Bayram sabahı erkenden kalkar, bayram namazı kılmak için büyük küçük hep beraber camiye gideriz. Tekbirler getirir, Allah'a şükrederiz. Nice bayramlara huzur içinde kavuşma umuduyla secde ederiz. Bayram hutbesini dinleyip namazımızı kıldıktan sonra birbirimizle bayramlaşırız. Küsleri barıştırır, dostlarımızı tanıştırırız.

Bayramda evimiz misafirlerle şenlenir. Bayramlık giysilerimizi giyip büyüklerimizin ellerinden öperiz. Onlar da bize şeker veya harçlık verir. Bir ay boyunca oruç tutan ağızlarımızı tatlandırmak için yapılan tatlılar, börekler misafirlere ikram edilir. Kimsesizleri, yaşlıları, mülteci komşularımızı da unutmayız!

Zekât

Güzel dinimiz İslam'ın temel ibadetlerinden birisi de zekâttır. Zekât, para ve mal ile yapılan bir ibadettir. Rabbimiz, bizlere verdiği nimetleri ihtiyaç sahipleri ile paylaşmamızı istemiştir. Bizler de Allah'ın verdiği zenginliğe teşekkür etmek için zekât veririz. Böylece paylaşmanın tadını, yardımlaşmanın verdiği huzuru ve bereketi yaşarız.

Zekât, cimriliği ve kıskançlığı önleyen bir ibadet olduğu için toplumun huzur ve mutluluğuna katkı sağlar. Zekât kalpten kalbe, insandan insana kurulan bir şefkat ve merhamet köprüsüdür. Malımızda fakirlerin ve ihtiyaç sahiplerinin hakkı vardır. İşte zekât bu hakkı onlara teslim etmektir.

Allah'ın sevgisini kazanmak için yapılan her türlü iyilik ve yardıma "sadaka" denir Sokak hayvanları ve kuşlar için kapımızın önüne yemek ve su koymak sadakadır. İnsanları rahatsız edebilecek taş ve çöp gibi maddeleri yoldan kaldırmak sadakadır. Bir ağaç dikip insanların onun gölgesinden ve meyvesinden faydalanmasını sağlamak sadakadır. Gülümsemek sadakadır.

Hac Umre

Hac, namazlarımızı kılarken yöneldiğimiz Kâbe'yi ve çevresindeki kutsal yerleri ziyaret, orada Allah'a ibadet ve dua etmektir. Müslümanlar yılın belirli günlerinde dünyanın her ülkesinden Kâbe'ye gelirler. İhram denilen özel kıyafetlerini giyer, Kâbe'yi tavaf ederler. Arafat'a çıkarlar, kurban keserler, şeytan taşlarlar. Böylece "hacı" olurlar.

Irkı, rengi, dili ne olursa olsun kadın-erkek bütün müslümanlar hac sayesinde Mekke'de buluşurlar. Birlikte namaz kılar, Kur'an okurlar. İnsanlığın barış ve huzuru için dua ederler. Böylece aralarındaki kardeşlik ve samimiyet bağları güçlenir.

Hac ibadetini yapmak üzere Kâbe'yi ziyaret edenler, aynı zamanda Sevgili Peygamberimizin doğup büyüdüğü, İslam'ın dünyaya yayıldığı kutsal yerleri de görürler. Ayrıca Peygamberimizin Medine'deki kabrini ve mescidini de ziyaret ederler.Umre ibadeti de hac gibi Kâbe'yi ziyaret etmektir. Ancak hac, sadece yılın belirli günlerinde, umre ise her zaman yapılabilir.

Dua

Dua ibadetin özüdür. Dua, Allah'a yalvarmaktır. Her şeyi yaratan, her şeye gücü yeten, hiçbir şeye muhtaç olmayan Allah'tan istemektir. Yeryüzündeki bütün canlılar havaya, suya, toprağa ve güneşe muhtaçtır. Bir tohum, yeşermek için toprağa muhtaçtır. Toprak yağmura, yağmur ise buluta muhtaçtır. Kuşlar uçabilmek için kanada, balıklar yaşayabilmek için suya muhtaçtır. Dünyaya yeni gelen bir bebek, annesinin sütüne ve şefkatli kucağına muhtaçtır.

Yaşayan her varlık, kendi varlığını sürdürebilmek için başka bir varlığın yardımına muhtaçtır. Biz insanlar da yaşayabilmek için havaya, suya, nefes almaya, aldığımız nefesi vermeye, yiyip içmeye muhtacız. Her şey Allah'a muhtaçtır. Allah ise hiçbir şeye muhtaç değildir. Çünkü O, evrendeki bütün varlıkların tek yaratıcısıdır. O, hayat vermeden hiçbir canlı yaşayamaz. Allah'ın izni olmadan hiçbir varlık büyüyemez. Kısaca, istediklerimizi elde etmek ve başarıya ulaşmak için daima Allah'ın yardımına ihtiyacımız vardır. Bu yüzden biz de Allah'a dua ederiz.

Sonsuz merhamet ve şefkat sahibi yüce Allah bizi çok seviyor. Biz de onu çok seviyoruz. Güneş, her sabah bizim için doğuyor. Cıvıl cıvıl öten kuşlar, bal yapan arılar, uçuşan kelebekler, rengârenk çiçekler, gürül gürül akan ırmaklar, meyve veren ağaçlar...

Allah şu dünyadaki her şeyi bizim için yarattı. Bize koklamak için burun, tutmak için el, tatmak için dil, görmek için göz, duymak için kulak, koşmak için ayak verdi. Tüm bu nimetleri düşünüp şükür ve dua etmemiz için akıl verdi. Yüce Allah'a verdiği bu nimetler için ne kadar teşekkür etsek azdır.

Yediklerimizi düşünelim. Güzel yiyecekler soframıza gelene kadar zahmetli bir yolculuktan ve birçok aşamadan geçiyorlar değil mi? Onları bize Rabbimizin hediye ettiğini bildiğimiz için yemeden önce besmele çekiyoruz. Yedikten sonra ise "Elhamdülillâh" diyerek Allah'a şükrediyoruz. Böylece bize verdiği nimetlerin eksilmemesi için O'na dua etmiş oluyoruz. "Rabbim kolaylaştır, zorlaştırma. Rabbim işimi güzellikle tamamla."(Amin)

Her zaman ve her yerde dua edebiliriz. Dua etmek çok kolaydır. Kendi sözcüklerimizle, içimizden geldiği gibi dua edebilir, duygu ve düşüncelerimizi Allah'a açabiliriz. Çünkü Allah bizim sırlarımızı ve kimsenin bilmediği dileklerimizi bilir. Allah'a dua etmek bize güven verir, bizi mutlu eder ve rahatlatır.

Dua ettiğimizde Allah'ın bizi gördüğünü ve duyduğunu, hiçbir zaman yalnız olmadığımızı hissederiz. Allah'ın bize verdiği sağlıklı bedenimizle iyi işler yapmak için çalışırız. İşimizi kolaylaştırması için Rabbimize dua ederiz. Sıkıntılar karşısında sabır gösteririz. Aynı zamanda dua ederek Allah'tan yardım dileriz. O'ndan hiçbir zaman ümit kesmeyiz.

Hastalandığımızda tedavi olurken bizi iyileştirecek olan Allah'a dua ederek O'ndan şifa isteriz. Yatarken, yolculuğa çıkarken, sınava girerken, üzüldüğümüzde, sevindiğimizde, çaresiz kaldığımızda hep dua ederiz.

Böylece Allah'ın gücünü, sevgisini ve yardımını yanımızda hissederiz. Sadece kendimiz için değil, başkaları için de dua ederiz. Çünkü sevdiklerimizin de mutlu olmasını isteriz. Kısacası dua hayatımızın her anına yayılan bir rahmet rüzgârıdır.

Peygamberlerin Duaları

Hz Muhammed sav'in Duası: "Allah'ım yaratılışımı güzel yaptığın gibi ahlâkımı da güzelleştir." (H.Şerif) Hazreti Eyyüb'ün Duası "(Allah'ım) şüphesiz ki ben derde uğradım, sen ise merhametlilerin en merhametlisisin."(Enbiyâ, 83) Hazreti Zekeriyya'nın Duası "Rabbim! Beni yalnız bırakma!" (Enbiyâ, 89.) Hazreti Musa'nın Duası "Rabbim! Bize dünyada da âhirette de iyilik ver." (A'raf, 156) "Rabbim! Gönlüme ferahlık ver, işimi bana kolaylaştır." (Tâhâ, 25-26) Hazreti Süleyman'ın Duası "Rabbim! Hem bana hem de anne babama verdiğin nimetlere şükretmemi ve hoşnut olacağın iyi işler yapmamı sağla. Rahmetinle beni iyi kulların arasına kat." (Neml 19) Hazreti İbrahim'in Duası "Rabbimiz! Hesap verileceği gün beni, anne babamı ve müminleri bağışla!" (İbrâhim, 41) "Allah, beni yaratan ve bana doğru yolu gösterendir. Beni yediren ve içirendir. Hastalandığım zaman bana şifa verendir." (Şuarâ, 78-80)

Peygamberimiz

571 yılı Nisan ayının son günleriydi. Abdülmuttalib, bir torun bekliyordu. 20 Nisan pazartesi günüydü. Koşarak biri geldi. "Müjde! Müjde Abdülmuttalib! Bir torunun oldu." dedi. Abdülmuttalib, kalbinin hızla çarptığını hissetti. Gözlerinden sevinç gözyaşları süzülüverdi. Hızlı adımlarla eve geldi. Eve girdiğinde minik torununun ağlama sesleri duyuluyordu. Onu kucağına aldı, yüreğini hüzünle karışık bir sevinç kapladı. Torununu öpüp koklarken oğlu Abdullah'ın kokusunu hissetti. Abdullah, Peygamberimizin babasıydı. Peygamberimizin doğumundan iki ay önce vefat etmişti. Abdülmuttalib, torununa "Muhammed" adını koydu. Sonra küçük torununu kucağına alıp Kâbe'ye götürdü. Kendisine bir torun verdiği için yüce Allah'a şükretti.

Abdülmuttalib'in yeni doğan torununa Muhammed ismini verdiğini duyan Mekkeliler, "Ona niçin bu adı koydun?" diye sordular. O da, "Yerde insanlar, gökte melekler onu övsün diye koydum." karşılığını verdi. Çünkü Muhammed "övülen kişi" demekti. Havası çok sıcak olan Mekke, bebeklerin sağlıklı bir şekilde büyümesi için uygun bir yer değildi. Bu yüzden Mekke'deki birçok aile, yeni doğan bebekleri Mekke dışındaki serin yaylalarda yaşayan sütannelere verirlerdi.

Peygamberimizin annesi Âmine de bu geleneğe uyarak, çocuğunu bir süreliğine büyütecek bir sütanne buldu. Bu kadının adı "Halime" idi. Sütannesi Halime, Peygamberimizi çok sevmişti. Muhammed, sütannesinin yanında hızla büyüyordu. Süt kardeşleri Şeyma, Abdullah ve Üneyse de ona alışmıştı. Peygamberimiz, köy ortamında koşup oynuyor, koyun otlatıyor, günlerini neşe içinde geçiriyordu. Bu arada anadili olan Arapça'yı çok güzel konuşmayı da öğrenmişti. Halime ve kocası Haris ise, onun farklı bir çocuk olduğunu daha ilk günden hissetmişlerdi. Çünkü Peygamberimizin gelmesiyle evlerinin huzuru ve sofralarının bereketi artmıştı.

Şefkatli ve iyi yürekli bir kadın olan Halime, Peygamberimize çok iyi bakıyordu. Ona en küçük bir zarar gelmemesi için dikkat ediyordu. Sevgili Peygamberimizi değerli bir emanet olarak görüyor, kendi çocuklarından ayırmıyordu. Peygamberimizin annesi Âmine, sık sık oğlunu ziyarete geliyordu. Onunla birlikte güzel vakit geçiriyordu. Adı güzel, kendi güzel Muhammed, beş yaşına gelmişti. Annesi ondan daha fazla ayrı kalmak istemiyordu. Biricik oğlunu alarak Mekke'ye getirdi. Peygamberimiz artık annesiyle birlikteydi.

Bir zaman sonra Âmine, oğlunu da yanına alarak akrabalarını ziyaret için Medine'ye gitti. Medine'de Peygamberimizin büyük dayıları vardı. Orada çok güzel zaman geçirdiler. Sonra Mekke'ye dönmek üzere yola koyuldular. Ebva köyüne geldiklerinde Peygamberimizin annesi Âmine hastalandı ve kısa bir süre sonra vefat etti. Vefat etmeden önce "dünyaya büyük ve hayırlı bir varlık bırakıyorum" demişti. Annesi vefat ettiğinde Peygamberimiz altı yaşındaydı. Bundan sonra ona dedesi Abdülmuttalib bakacaktı.

Peygamberimizin dedesi Abdülmuttalib, Mekke'nin lideri olan dürüst, cesur ve iyiliksever bir insandı. Peygamberimiz, annesinin vefatından sonra dedesiyle birlikte yaşadı. İki yıl boyunca hep birlikteydiler. Mekke'de kuraklığın olduğu sene, dedesi onu yağmur duasına bile götürmüştü. Dedesi, Peygamberimiz olmadan yemeğe oturmaz, onu yanından hiç ayırmazdı. Bunun sebebi sorulduğunda ise, torunu Muhammed'e şefkatle bakarak onu çok sevdiğini söyler ve "İnanıyorum ki o, ileride çok büyük bir adam olacak." derdi.

Peygamberimiz sekiz yaşındayken dedesi Abdülmuttalib vefat etti. Bunun üzerine amcası Ebu Talib, Muhammed'i yanına aldı. Amcasını ve yengesi Fatıma'yı çok seven Peygamberimiz, çocukluktan gençliğe uzanan yıllarını onların yanında geçirdi. Gün oluyor ev işlerine yardım ediyor, gün oluyor hayvanları otlatıyordu. Ebu Talib, iyi kalpli, güvenilir ve güzel ahlak sahibi bir tüccardı. Bir gün Peygamberimiz, amcasının konuşmalarından onun Şam'a ticaret için bir yolculuk yapacağını duydu. Bu yolculuk aylarca sürebilirdi.

Amcasından ayrı kalmak istemiyordu. Onunla Şam'a gitmek istediğini söyledi. Amcası yolculuğun uzun ve yorucu olacağını, bir çocuk olarak onu götüremeyeceğini anlattı. Peygamberimiz, Amca, sen gidersen ben kiminle kalacağım, dedi. Yeğeninin bu sözlerinden etkilenen Ebu Talib, Peki, seni yanımda götüreceğim. Artık sen ve ben birbirimizden hiç ayrılmayacağız, dedi. Gerçekten de Ebu Talib, yeğenini yanından ayırmamış, ona yetimliğin acısını hissettirmemek için elinden geleni yapmıştı. Yengesi Fatıma da kendi çocuklarından önce Peygamberimizin karnını doyurur, onu asla incitmezdi. İşte Sevgili Peygamberimiz, bu merhamet yuvasında büyüyerek delikanlı olmuştu.

Peygamberimiz, şerefli bir aileden gelen, iyi yetişmiş bir gençti. Mekke'de herkes onu takdir eder, güzel ahlâkından bahsederdi. Hatta özü sözü bir olduğu için ona "Muhammedü'l-Emin/Güvenilir Muhammed" adını vermişlerdi. Hz. Hatice de Mekke'de sevilen ve saygı gören, zengin bir kadındı. Ticaretle uğraşır, fakirlere yardım ederdi. Peygamberimiz 25 yaşına geldiğinde onunla evlendi. Evlendikten sonra bir vefa örneği göstererek, maddi sıkıntı yaşayan amcası Ebu Talib'e destek olmak amacıyla amcasının oğlu Hz. Ali'yi de yanına aldı.

Hz. Muhammed sav ve Hz. Hatice, birbirlerini çok seviyordu. Mutlu bir yuva kurarak herkese örnek olmuşlardı. İlk çocukları Kasım'ın doğmasıyla artık anne-baba olmuşlardı. Bundan sonra Peygamberimiz sav "Ebu'l-Kasım/Kasım'ın babası" lakabıyla anılacaktı. Şefkatli bir baba olan Peygamberimiz ile bilgili bir anne olan Hz. Hatice'nin dört kızı, iki oğlu olmuştu. Bunlar; Kasım, Zeynep, Ümmü Gülsüm, Rukiye, Fâtıma, Abdullah'tı.

Hz. Hatice'nin vefatından sonra Peygamberimizin Hz. Mariye'den İbrahim adında bir oğlu daha olmuştu. Ama Peygamberimizin oğullarının hepsi küçük yaşta vefat etmişlerdi. Kızları ise büyümüş, evlenmiş, babalarının Peygamber olduğu günleri görmüşlerdi.O şöyle demişti: "Hiçbir anne baba, çocuğuna güzel ahlaktan daha değerli bir hediye vermemiştir." (Hadis-i Şerif)

Peygamberimiz, çevresindekilere güven veren, herkesle iyi geçinen, nazik bir insandı. Her türlü kötülüğün var olduğu bir ortamda yaşamasına rağmen kendisini bütün kötülüklerden korumuştu. Daima dürüst davranmış, kimseye eziyet etmemişti. Örnek yaşayışı ile herkesin takdirini kazanmıştı.

Otuz beş yaşına girmişti. O günlerde Mekke'de kimsenin kimseye güveni kalmamıştı. Peygamberimiz buna çok üzülüyor, bir şeyler yapmak istiyordu. Yine bir gün, düşünceli adımlarla Kâbe'ye doğru yürüyordu. Kâbe'nin tamiri uzun süredir devam ediyordu. Son durumu görmek istemişti. Kâbe'ye yaklaştığı sırada orada bulunanlar hep bir ağızdan "İşte Muhammed, doğru ve dürüst bir adam!" diye seslendiler. Şaşırmıştı... Önce ne olduğunu anlayamamıştı. İçlerinden biri, Muhammed, biliyorsun. Uzun süredir Kâbe'yi tamir ediyoruz.

Dedelerimizin "Hacerü'l-Esved" adını verdikleri değerli taşı yerinden çıkardık. Şimdi de onu tekrar yerine koymak istiyoruz. Ancak her kabile kendisinin diğerlerinden üstün olduğunu iddia ederek taşı oraya kendisi koymak istiyor. Aramızda büyük bir kavga çıkmak üzereyken içimizden biri, "Şu kapıdan ilk olarak kim girerse taşı yerine koymak için o hakemlik yapsın." dedi. Bu teklifi hepimiz kabul ettik. Biraz bekledik. Seni kapıda görünce de çok sevindik.

Mekke'de buna en layık olan kişi sensin. Çünkü kardeşimize bile güvenemediğimiz bir ortamda mallarımızı ancak sana emanet edebiliyoruz, dedi. Hacerü'l-Esved'in önemini bilen Peygamberimiz, onu bir örtünün üzerine koydu. Her kabilenin ileri gelenlerini örtünün ucundan tutmaya çağırdı. Herkes örtünün bir ucundan tutup kaldırdı, o da taşı alıp yerine yerleştirdi. Peygamberimizin bu adaletli çözümünden bütün kabileler memnun olmuştu. Onun güvenilir kişiliği ve zekâsı, sorunu çözmüş, böylece büyük bir kavga önlenmişti.

Mekkeliler, bir olan Allah'a inanmayı bırakmış, putlara tapmaya başlamışlardı. Fakirleri ve kimsesizleri eziyor, onların haklarını korumuyorlardı. Kadınlara ve çocuklara iyi davranmıyorlardı. İnsanlar arasında kötü davranışlar çoğalmıştı. Toplumda adalet ve düzen kalmamıştı. Böyle bir ortamdan rahatsız olan Hz. Muhammed (s.a.s) zaman zaman düşünmek ve dua etmek için Hira mağarasına gidiyordu. Orada dünyanın ve insanların niçin yaratıldığını düşünüyor, bütün gün Allah'a dua ediyordu. 610 yılı Ramazan ayıydı. Peygamberimiz o sene 40 yaşındaydı. Yine bir gün Hira mağarasında iken, yanına bir melek geldi. Bu melek, Allah'tan "vahiy" yani "kutsal bilgi" taşıyan Cebrail'di.

Cebrâil, Peygamberimize "Oku!" dedi. Peygamberimiz çok şaşırdı. "Ama ben okumayı bilmiyorum" diye cevap verdi. Cebrail yine "Oku!" deyince, Peygamberimiz "Ne okuyayım?" diye sordu. İşte o zaman Yüce Allah'ın adıyla hayata ve dünyaya yeniden bakması gerektiğini anlatan ayetleri duydu. Cebrail, Alak Sûresinin ilk beş âyetini getirmişti. Hazreti Muhammed (s.a.s), bu ilk vahiyle Allah tarafından peygamber olarak görevlendirilmişti.

İlk Ayetler Şunlardı:"Yaratan rabbinin adıyla oku. O insanı alaktan (embriyodan) yarattı. Oku! Rabbin sonsuz kerem sahibidir. Kalemle yazmayı öğreten O'dur. İnsana bilmediğini O öğretti." (Alâk, 1-5)

Sevgili Peygamberimiz, büyük bir heyecanla evine gelerek başından geçenleri eşi Hz. Hatice'ye anlattı. Hz. Hatice onu sakinleştirmeye çalışarak şöyle dedi: "Korkma! Yemin ederim ki, Allah seni utandırmaz. Çünkü sen, akrabalarını gözetir, doğru konuşursun. Güçsüzlerin sıkıntılarına ortak olur, fakirin ihtiyacını karşılarsın. Misafire ikramda eder, haklı olana yardım edersin." Hz. Hatice bu sözleriyle Peygamberimizin güzel ahlâkına ne kadar güvendiğini dile getirmişti ve zaten Allah da, güzel ahlak sahibi bir insanı asla yalnız ve çaresiz bırakmazdı.

Cebrail'in bir sonraki gelişinde okuduğu ayetler, Peygamberimize tevhidi yani Allah'tan başka ilâh olmadığını insanlara anlatma görevi verdi. Ayrıca kötü davranışları terk etmeleri için onlara rehberlik etmesini söyledi. Bunun üzerine Peygamberimiz çevresindekileri İslam dinine davet etmeye başladı.

Peygamberimizin davetini kabul eden ve ilk inanan kişi, eşi Hz. Hatice idi. Hz. Hatice, Peygamberimize bu görevinde her zaman destek verdi, ona maddi ve manevi anlamda yardımcı oldu. Sıkıntılı günlerinde onu teselli etti, parasını fakir Müslümanlar için harcadı. Hz. Hatice'nin yanı sıra Hz. Ebu Bekir, Hz. Ali, Hz. Bilâl ve Hz. Zeyd de Hazreti Peygamber'e ilk inananlardandı.

Peygamberimiz önce akrabalarından başlamak üzere Mekke halkını İslam'a davet ediyordu. Bir gün Safa tepesine çıkarak Mekkelilere şöyle seslendi: Size şu tepenin ardından bir düşman ordusunun geldiğini haber versem, bana inanır mısınız? Orada bulunanların hepsi birden, Evet, inanırız. Çünkü senin yalan söylediğini hiç duymadık, dediler. Sevgili Peygamberimiz onlara, Öyleyse yemin ederim ki, Allah'tan başka ilah yoktur. Ben de Allah'ın size ve bütün insanlara gönderdiği peygamberim, dedi.

Peygamberimizin güvenilir bir insan olduğunu kabul ediyorlardı. Buna rağmen, Mekkelilerin çoğu yanlış inançlarını terk etmediler. Kendi elleriyle yaptıkları putlara tapmaya devam ederken, bir yandan da Peygamberimize karşı düşmanca davranmaya başladılar.

Sevgili Peygamberimiz, İslam'ı anlatırken pek çok zorlukla karşılaştı. Kendisine inanmayanların tüm engellemelerine rağmen, büyük bir cesaretle Mekkelilere, İslam'ı anlatmaya devam etti. Çünkü insanları çok seviyordu. Huzurlu ve onurlu bir hayat yaşamaları için insanlara İslam'ı öğretmek istiyordu. Bütün insanların Allah'ı tanımalarını ve sevmelerini arzu ediyordu.

Müslümanların sayısı gün geçtikçe artıyordu. Mekke'nin önde gelen insanlarından Hz. Hamza ve Hz. Ömer de Müslüman olmuştu. Böylece Müslümanların sayısı kırka ulaşmıştı. İlk Müslümanlar hiç kimseden korkmadan her zaman Peygamberimizin yanında yer alıyorlardı. İlk Müslüman kadın Hz. Hatıce İlk Müslüman Çocuk Hz. Ali İlk Müslüman Erkek Hz. Ebu Bekir Hz. Osman Hz. Ömer Hz. Sümeyye Hz. Bilâl Hz. Hamza Hz. Zeyd idi.

Peygamberimize inanmayan Mekkeliler onun İslam dinini anlatmasından rahatsızdı. Çünkü Peygamberimiz onlara hatalarını gösteriyor, zulüm ve haksızlığı bırakmalarını istiyordu. Sonunda Peygamberimizi kesin bir şekilde susturmaya karar verdiler. Bunu nasıl yapacaklarını belirlemek için toplandılar ve Peygamberimizi öldürmek üzere anlaştılar. Onların bu kötü plânını haber alan Sevgili Peygamberimiz Medine'ye hicret etmeye karar verdi.

Mekkelilerin kötü davranışlarından ve eziyetlerinden kurtulmak için birçok Müslüman Medine'ye göç etmişti. Yardımsever Medine halkı onları davet etmiş ve "Biz de Müslüman olduk. Sizi her türlü kötülükten koruruz." demişlerdi. Sonunda Sevgili Peygamberimiz ve yakın arkadaşı Hazreti Ebu Bekir, bir gece herkes uyurken, Mekke'den ayrıldılar. Peygamber Efendimiz yaşadığı bu sıkıntılı duruma rağmen Mekkelilerin kendisine bıraktığı emanetleri unutmamıştı. Onları sahiplerine ulaştırması için Hazreti Ali'yi görevlendirdi. Ayrıca akşam kendi yatağında da Hazreti Ali'nin yatmasını istedi.

Hz. Peygamber'in İslam'a davet mesajını engellemek için müşrikler tarafından müslümanlara boykot uygulandı. Boykottan 8 ay sonra Hz. Peygamberin çok sevdiği amcası Ebu Talip, üç gün sonra ise eşi Hz. Hatice vefat etti bu olayların yaşandığı seneye "Senetü'l-Hüzün/Hüzün Yılı" denilmiştir

Peygamberimiz ve hicret arkadaşı Sevr Dağı'ndaki mağaraya geldiler. Sevr Mağarası, Medine yolu üzerinde değildi. Medine'ye ters istikamette, Mekke'ye yakın bir yerdeydi. Peygamberimiz, yolculuklarının daha emniyetli geçmesi için böyle bir karar almıştı.

Herkes onları Medine yolu üzerinde ararken onlar Sevr Mağarası'nda üç gün üç gece saklandılar. Hazreti Ebu Bekir'in kızı Esma onlara yiyecek taşıyor, oğlu Abdullah ise mağarada kaldıkları sürede Mekke'de neler olup bittiğini haber veriyordu.

O gün mağaraya gizlice gelen Abdullah, Peygamberimize şunları söyledi: "Sana zarar vermek isteyenler, sabahleyin eve girdiklerinde, yatağında Ali'yi görünce çok şaşırdılar. Ona kötü davrandılar, bir şey öğrenemeyince bizden bilgi almaya çalıştılar. Bunu başaramayınca da çekip gittiler. Ayrıca sizi ölü veya diri kim getirirse ona yüz deve ödül verileceğini etrafa duyurdular. Bunu işiten herkes sizi aramak için yollara düştü."

Peygamberimizi evinde bulamayan Mekkeliler, her tarafta onu aramaya devam ettiler. Sonunda bir grup, Peygamberimizin gizlendiği mağaranın önüne kadar geldi. Adamların ayaklarını gören ve seslerini duyan Hazreti Ebu Bekir endişelenerek, Bizi görecekler ya Rasûlallah, dedi. Sevgili Peygamberimiz, Üzülme, Allah bizimle beraberdir, diye karşılık verdi.

Eğilip içeri baksalardı Sevgili Peygamberimizi ve Hazreti Ebu Bekir'i göreceklerdi. Ama Allah, kutlu yolun yolcularını korudu. Göremeden dönüp gittiler. Peygamberimiz ve en yakın arkadaşı Hazreti Ebu Bekir sabaha karşı Medine'ye doğru yola çıktılar.

Sevgili Peygamberimize, doğup büyüdüğü, çocukluğunun ve gençliğinin geçtiği Mekke şehrinden ayrılmak çok zor geliyordu. Ama Müslümanlar, Mekke'de Allah'ın emirlerini özgürce yerine getiremiyorlardı. Mekke'den ayrılmak çok üzücü olsa da Medine onlar için yeni bir umut olmuştu. İslam'ı Medine'de daha rahat anlatacak ve yaşayacaklardı.

Peygamberimiz Mekke'den ayrılırken, 'Kusva' isimli devesinin üstünde bunları düşünüyordu. Bir ara durdu, geriye dönerek sevdiği şehre uzun uzun baktı ve şöyle dedi:"Mekke, sen benim için yeryüzünün en güzel şehrisin. Eğer beni senden ayırmasalardı, ben asla senden ayrılmazdım. Bir gün tekrar sana döneceğim." Peygamber Efendimiz, yurdundan ayrılmak zorunda bırakıldığında 53 yaşındaydı. Muhacir olmak yani evini, eşyalarını, hatıralarını arkasında bırakarak vatanını terk etmek çok zordu. Ama Allah, İslam'ı yaşamak için yola çıkan muhacirlere cenneti müjdeliyordu.

Sevgili Peygamberimiz ve yol arkadaşı Hazreti Ebu Bekir, yorucu bir yolculuktan sonra Medine yakınlarındaki Kuba köyüne gelmişlerdi. Hurma bahçeleri ve tatlı suları ile ünlü bu güzel köyde bir süre misafir kalan Peygamberimiz, İslam dininin ilk mescidini de burada yaptırmıştı.

Medineli Müslümanlar, Peygamberimizin Mekke'den ayrılış haberini almıştı. Her gün Medine'nin dışındaki yüksek bir yere çıkıp heyecanla onun yolunu gözlüyorlardı. Nihayet beklenen an geldi. Onu özleyen gözler ona kavuştu. Medineli Müslümanlar Peygamberimizin gelişini büyük bir mutluluk ve coşkuyla karşıladılar. Hep bir ağızdan "Ya Resulallah! Hoş geldiniz!", diye sesleniyor, sevinçle şarkılar söylüyorlardı.

Medine, bayram yerine dönmüştü. İnsanlar Peygamberimizi evlerinde ağırlamak için birbirleriyle yarışıyor, "Yâ Resulallah! Bize buyurun." diyorlardı. O ise devesini serbest bıraktı. Devesi hangi evin önünde durursa orada misafir olacağını söyledi. Böylece kimsenin gönlünü kırmamış olacaktı. Deve yürüdü, yürüdü ve sonunda boş bir arazide durup oraya çöktü. Buraya en yakın ev, Ebu Eyyüb el-Ensarî'nin eviydi. Ebu Eyyüb çok sevinmişti. Peygamberimizi ağırlamak onu çok mutlu edecekti.

Peygamberimiz 7 ay kadar Ebu Eyyüb'ün evinde misafir olarak kaldı. Bu süre içerisinde Müslümanlar Peygamberimizin devesinin çöktüğü araziye Mescid-i Nebevi'yi (Peygamber Mescidini) inşa ettiler. Hurma kurutulan bu boş arazi iki yetim çocuğa aitti. Peygamberimiz arsayı onlardan satın aldı ve buraya mescit inşa edildi. Mescidin hemen yanına da Peygamberimiz için bir ev yapıldı.

Hicretten önce ismi Yesrib olan Medine, Peygamberimizin gelişi ile "Medinetü'r-rasul/Peygamber Şehri" adını almıştır. Medine'ye gelince Peygamberimizi evinde misafir eden Ebu Eyyüb el-Ensari'nin kabri, İstanbul'da Eyüp Sultan Camii'nin yanındadır.

Mekkeli Müslümanlar evlerini, eşyalarını, akrabalarını Mekke'de bırakarak Medine'ye gelmek zorunda kalmışlardı. Peygamberimiz sav, Medine'de bütün Müslümanların birbirleriyle kaynaşmasını istiyordu. Çünkü zorlukların ancak bu şekilde aşılacağını biliyordu.

Peygamberimiz, Müslümanların kardeş gibi birbirini koruyup kollaması gerektiğini söyledi. Muhacirlerle, onlara yardım eden Medineli Ensar'ı kardeş ilan etti. Bu kardeşlik sayesinde herkes birbirine destek oluyor; evini, parasını, yiyeceğini ve sevgisini paylaşıyordu. Böylece Muhacirler yaşadıkları sıkıntılarından kurtulmuştu. Ensar ise zor durumda olanlara yardım etme mutluluğunu yaşamıştı. Bu güzel kardeşlik, Müslümanların her yönden güçlü bir toplum olmalarını sağlamıştı.

"Kim müslüman kardeşinin bir ihtiyacını giderirse, Allah da onun bir ihtiyacını giderir. Kim bir müslümanı sıkıntıdan kurtarırsa, Allah da onu kıyamet gününün sıkıntılarının birinden kurtarır. Kim bir müslümanın kusurunu örterse, Allah da kıyamet gününde onun kusurunu örter."(Hadis-i Şerif)

Müslümanlar Medine'de güzel bir hayat yaşıyorlardı. Mekke'deki sıkıntılar geride kalmıştı. Herkes birbirini kardeş görüyor, kimse kimseye haksızlık etmiyordu. Sevgili Peygamberimizin rehberliğinde örnek bir toplum oluşmuştu. Müslümanların güzel davranışlarından etkilenenler de Müslüman oluyor, İslamiyet hızla yayılıyordu. Peygamberimizin ashabı belirli zamanlarda Mescid-i Nebevi'de toplanıyor, Kur'an âyetlerini öğreniyorlardı.

Tüm sahabiler İslam dinini anlamak, yaşamak ve insanlara anlatmak için büyük bir gayret gösteriyordu. Herkes eski kötü alışkanlıklarını bırakmaya, İslam'ın güzel ahlakını benimsemeye ve iyi bir insan olmaya çalışıyordu.

Müslümanların güçlenmesinden ve huzura kavuşmasından rahatsız olan Mekkeliler, onlara karşı ordu toplayıp saldırdılar. Niyetleri İslam'ı ve Müslümanları yok etmekti. Ama bunu başarmaları imkânsızdı. Çünkü Allah, Müslümanların yardımcısıydı. Mekkelilerle Bedir, Uhud ve Hendek savaşları yapıldı, sonunda 630 yılında Mekke fethedildi. Böylece Müslümanlar yeniden Mekke'ye kavuştu. Kâbe putlardan temizlendi.

Mekke'nin fethiyle İslamiyet hızlı bir şekilde yayılmaya başladı. Çünkü Peygamberimiz birçok ülkeye ve civardaki büyük kabilelere elçiler göndererek onları Müslüman olmaya davet etti. Kısa zamanda birçok insan İslam ile şereflendi. O sav şöyle diyordu: "Müslüman müslümanın kardeşidir."(H.Şerif)

632 yılı Peygamberimiz sav yüz binden fazla Müslümanla birlikte Mekke'ye hacca gitti. Peygamberimizin bu haccına "Veda Haccı" denir. Peygamberimiz (s.a.s) "Arafat'ta" Müslümanlara bir konuşma yaptı. Bütün insanların Rabbinin Allah olduğunu, Allah'ın herkesi eşit yarattığını ve insan haklarının korunması gerektiğini söyledi.

İnsanlık onuru bakımından kimsenin kimseden üstün olmadığını, ancak Allah'ın emirlerini en güzel şekilde yerine getirenlerin Allah katında daha değerli olduklarını bildirdi. Bu konuşmaya 'veda konuşması' anlamında "Veda Hutbesi" denir. Bu esnada son ayet te inmişti:"Bugün sizin için dininizi kemale erdirdim. Size nimetimi tamamladım ve sizin için din olarak İslam'ı seçtim." (Mâide, 3) Peygamberimiz, Medine'ye döndükten kısa bir süre sonra vefat etti. Sevgili Peygamberimizin (s.a.s) kabri Medine'dedir.

Peygamberimiz en güzel örnekti. O, söylediği her sözüyle, sergilediği her davranışıyla insanlara örnek olmuştu. Onun ahlâkını öven Yüce Allah, "Andolsun Allah'ın Resulünde sizin için güzel bir örnek vardır." (Ahzab, 21) buyurmuştur. Peygamberimizi gören kadın, erkek, yaşlı, genç ve çocuk herkes ondan doğru ve güzel şeyler öğrenmişti. Onu model almış, onun gibi davranmaya çalışmışlardı. Peygamberimiz sadece birlikte yaşadığı insanların değil, hepimizin örneğidir.

Peygamberimizin imanı, ibadet hayatı ve karakteri herkesi hayran bırakacak derecede özel ve güzeldi. O, Allah'a çok şükreden bir kuldu. Rabbine güveni sonsuzdu. Namaza çok önem veriyor, herkesten çok oruç tutuyordu. İnsanlara öğrettiği güzel ahlak ilkelerini önce kendisi uyguluyordu.

Peygamberimiz sav en samimi dosttu. O, insanları sever, arkadaşlarına değer verirdi. En yakın dostu Hz. Ebu Bekir'di. Kendisine peygamberlik verildiğinde ona ilk inananlar ve sadakatle bağlananlar arasında Hz. Ebu Bekir de vardı. Aynı şekilde Hz. Ömer, Hz. Osman, Hz. Ali, Ebu Zer, Talha ve Zübeyir de Sevgili Peygamberimiz sav'in en yakın arkadaşlarındandı. Peygamberimizin kendisine iman etmiş arkadaşlarına "Sahabi" denir

Peygamberimiz sav, arkadaşlarına karşı son derece sevgi dolu, fedakâr bir dosttu. Onlara karşı nazik davranır, arayıp durumlarını sorardı. İhtiyaçlarını gidermeye ve zor zamanlarında yanlarında olmaya çalışırdı. Hasta olduklarında ziyaret ederdi. Onların fikirlerine ve duygularına değer verir, yapacağı işlerde arkadaşlarına danışırdı.

Ashabı ile Peygamberimiz arasında sağlam bir dostluk bağı vardı. Mekkeli ya da Medineli olsun, her sahabi Peygamberimizi çok seviyordu. Huzurlu, umutlu ve imanlı bir hayata onun rehberliğinde kavuşmuşlardı. Bu yüzden Peygamberimize derin bir saygı ve minnet besliyorlardı. İyi günde de kötü günde de onu yalnız bırakmıyorlardı.

Peygamberimiz (s.a.s.), en iyi akraba ve komşuydu.O, akrabalık bağlarına büyük önem verir, akraba ile küsmeye ve ilişkiyi kesmeye müsaade etmezdi. Akrabalarını sever, onları ziyaret eder ve saygıda kusur etmezdi. Eşi Hz. Hatice'nin arkadaşları geldiğinde onlara da hürmet ve ikramda bulunurdu. Sütannesi ve süt kardeşlerine saygı duyar, onlarla yakından ilgilenirdi.

Peygamberimizin nazik ve görgülü tavrından komşuları da nasibini alırdı. O, iyiliksever ve güleryüzlü bir komşuydu. Komşularının hatırlarını sorar, ziyaretlerine giderdi. Onlara da birbirlerinin haklarına saygılı olmalarını, iyi geçinmelerini, rahatsız edici davranış ve sözlerden kaçınmalarını tavsiye ederdi.

Peygamberimiz en şefkatli babaydı. O, çocuklarına karşı çok şefkatli idi. Evde daima güler yüzle, sabırla ve hoşgörüyle hareket ederdi. Aile içinde bir karar alınacağı zaman çocuklarının ne düşündüğünü merak eder, onların da fikrini alırdı. Peygamberimiz torunlarına karşı da çok sevecen bir dedeydi. Torunları Hasan ve Hüseyin'i çok sever, onları sırtına alır, gezdirir, kucaklayıp bağrına basar, öper ve dualar ederdi.

Peygamberimiz aslında sadece kendi çocuklarını değil, bütün çocukları çok sever, onlara değer verirdi. Çocukları sevgi ve şefkatle dizine oturtur, bağrına basar ve öperdi. Mevsimin ilk meyvesini çocuklara ikram ederdi. Mescidinde daima çocukların da olmasını isterdi. Onlarla şakalaşır, oyunlar oynardı. Kızı Fâtıma yanına geldiğinde ayağa kalkıp karşılar, yanaklarından öperdi. Bir çocuk görse onunla konuşur, hatırını sorar, ona değerli olduğunu hissettirirdi.

Aralarında birer yaş olan iki çocuk Hasan ve Hüseyin Medine mescidine girdiklerinde, herkes pür dikkat hutbeyi dinlemekteydi. Küçükler minberdeki dedelerine ulaşmakta kararlı görünüyorlardı. Cemaatin arasından minbere doğru yürüdüler. Peygamberimizin torunlarına karşı hissettiği sevgi öylesine yoğundu ki görmezden gelemedi.

Peygamberimiz, cemaatin bakışları arasında üç basamaklı olan minberinden indi. İleride cennet gençlerinin efendileri olacaklarını müjdelediği iki yavruyu kucakladı. Hutbesini tamamlamak üzere torunlarıyla birlikte tekrar minbere çıktığında şöyle diyordu: "Allah, 'mallarınız ve çocuklarınız imtihan vesilesidir.' Derken ne kadar doğru söylemiş! Şu iki yavrunun düşe kalka yürüyüşünü görünce dayanamadım da sözümü keserek onları kucağıma aldım." (H.Şerif)

Hazreti Muhammed (s.a.s), çocukluğundan itibaren hiçbir zaman doğruluktan ayrılmamıştı. Yalandan hiç hoşlanmazdı. Bütün hayatı boyunca doğru sözlülüğü ile insanların güvenini kazanmıştı. İnsanlar, onun asla yalan söylemeyeceğini ve kimseyi aldatmayacağını biliyorlardı.Sevgili Peygamberimizin İslam'a davetini kabul etmeyenler bile ona sonsuz bir güven duyuyorlardı. Bir yolculuğa çıkarken en kıymetli eşyalarını ve paralarını Peygamberimize emanet ediyorlardı. Onun emanete hıyanet etmeyeceğine emindiler. Çünkü o, "Muhammedü'l-Emin" idi.

Peygamberimiz, insanlara da her zaman doğruluğu tavsiye ederdi. Herkese karşı ve her zaman doğru sözlü olmayı öğütlerdi. Bir insanın doğruyu söyleye söyleye nihayet dürüst bir kişiliğe sahip olacağını ve cennete gireceğini söylerdi. O şöyle demişti:"Rabbim Allah'tır" de, sonra dosdoğru ol." (H.Şerif)

Peygamberimize "İnsanların en iyisi kimdir?" diye sorulmuştu da, "Temiz kalpli ve doğru sözlü olanlardır." diye cevap vermişti. Sahabeden Abdullah, şöyle anlatıyor: "Peygamberimiz evimizde misafir olduğu bir sırada annem, hurma vereceğim, diye cevap verdi. Bunun üzerine Peygamberimiz, Eğer ona söylediğin gibi bir şey vermeseydin sana bir yalan günahı yazılırdı, buyurdu."

Peygamberimimz Hazreti Muhammed (s.a.s), hiçbir şekilde kendisini insanlardan farklı, ayrıcalıklı ve üstün görmezdi. Onlara karşı büyüklük taslamazdı. İnsanlar arasında ayrım yapmaz, herkesle sohbet eder, hatırlarını sorardı. Hastaları ziyarete büyük önem verirdi. Bir hastayı ziyaret ettiği zaman ona ümit verir, şifa bulması için Allah'a dua ederdi.

Sevgili Peygamberimiz başkaları konuşurken sözlerini kesmez, onları sonuna kadar dikkatle dinlerdi. Kendisine ikram edilen yemeği severek yer, yemeği asla kötülemez ve eleştirmezdi. Peygamberimiz kibirli davranmaz, sade eşyalar ve giysiler kullanırdı. Kendisine hediye getirildiğinde çok mutlu olur ve bazen bu hediyeyi o da başkasına hediye ederek mutluluk dağıtırdı.

Peygamberimizin arkadaşları olan sahabiler her konuda ona yardım etmeye hazırlardı. Ancak o kendi işini kendisi yapar, kimseye yük olmazdı. İşbölümü yapıldığında bir köşede oturmaz, o da çalışırdı. Mesela Mescid-i Nebevî'nin yapımında sırtında kerpiç taşımıştı.

Peygamberimiz (s.a.s) arkadaşları ile yaptığı bir yolculuk esnasında dinlenmek için bir yerde konaklamıştı. Yemek hazırlamak için aralarında iş bölümü yaptılar. Peygamberimiz de, "Öyleyse ben de yakmak için çalı çırpı toplayayım. " demişti

Peygamberimiz çok cömert bir insandı. Allah'ın kendisine verdiği nimetleri paylaşmayı severdi. İhtiyacı olan herkesin yardımına koşardı. Kendisinden bir şey istendiği zaman onu asla boş çevirmezdi. Açları doyurur, yoksulların yardımına koşar, kimsesizleri korurdu. Arkadaşlarını da daima cömert olmaya davet eder, cimriliğin zararlarını anlatırdı.

Bir gün Peygamber Efendimize bir parça kumaş getirilmişti. Aslında o kumaşa ihtiyacı vardı. Yanında oturan arkadaşlarından biri "Bu ne güzel kumaş!" deyince Peygamberimiz kumaşı hemen ona hediye etmişti. O,"Ancak şu iki kişiye gıpta edilir: Allah'ın kendisine mal verip onu Hak yolunda harcamaya muvaffak kıldığı kimse ile Allah'ın kendisine ilim ve hikmet ihsan ettiği, onunla hükmedip onu öğreten kimse."(Hadis-i Şerif) demişti

Güzel Peygamberimiz İslam'ı anlatırken sayısız sıkıntı ve zorlukla karşılaşmıştı. Allah'ın sabredenlerle beraber olduğunu çok iyi biliyordu. O, hayatı boyunca yaşadığı sıkıntılar karşısında hep sabrederek mücadele etti. Hiçbir zaman ümitsizliğe kapılmadı ve pes etmedi. İdeallerinden vazgeçmedi. Çevresindekilere de sabrı, Allah'a dayanmayı ve O'na güvenmeyi tavsiye etti.

Sevgili Peygamberimiz güler yüzlü, yumuşak huylu ve son derece nazik bir kimseydi. Asla ağzından kırıcı bir söz, hakaret, küfür ve lanet çıkmazdı. Kimseyi incitmezdi. Gördüğü kusurları yüze vurmaz, affederdi. Yanlış bir davranış gördüğü zaman, "Bazıları şöyle şöyle yapıyor." derdi. İsim vermeden topluca uyarırdı. O kişinin incinmesini istemezdi.

Peygamberimize bazı işlerinde yardımcı olan ve onun yanında büyüyen küçük Enes, şöyle demişti: "Peygamberimiz bana bir gün bile "Of!" demedi. Yaptığım bir şey için 'Bunu niye yaptın?', yapmadığım bir iş için de 'Niye yapmadın?' diye beni azarlamadı."

Peygamberimiz vefalı ve kıymet bilen bir insandı. Kendisine yapılan iyiliği hiçbir zaman unutmazdı. Kendisine iyiliği dokunmuş kimseleri hayırla anardı. Sütannesi Hazreti Halime geldiği zaman, ona saygı ve sevgi gösterir, "Anneciğim" diyerek karşılar, üzerine oturması için hırkasını yere sererdi. Aynı şekilde eşi Hazreti Hatice'nin vefatından sonra onu hiç unutmamıştı. Çünkü Hazreti Hatice, İslam'ı anlatma görevinde daima Peygamberimizin yanında olmuştu. Çocuklarının annesini daima sevgiyle ve hasretle anardı. Hazreti Hatice'nin arkadaşlarına da vefalı davranır, onlarla ilgilenirdi. Ne zaman bir kurban kesse, kurbanın etinden Hazreti Hatice'nin yakınlarına da mutlaka gönderirdi.

Peygamberimizin yüreği, şefkatin en güzeli, merhametin en yücesi ile dopdoluydu. O, kimseye bir kötülük dokunmasını istemezdi. İnsanların incinmesi onu üzerdi. Kalp kırmaya, can yakmaya, eziyet etmeye asla müsaade etmezdi. Kendisi de yetim olarak büyüdüğü için yetimlerle özellikle ilgilenir, insanlara da yetimleri koruyup kollamalarını tavsiye ederdi.

Rahmet Peygamberi (sav), sadece insanlara değil, bütün canlılara karşı şefkat ve merhamet gösterirdi. Çevresindeki her varlığa Allah'ın eseri olarak bakar, değer verirdi. Hayvanların aç bırakılmamasını, onlara iyi davranılmasını isterdi. Ağaçların kesilmemesini, tarlalara ve bahçelere zarar verilmemesini emrederdi.

Bir sahabi Peygamberimizin şefkatini şöyle anlatıyor: "Peygamberimizle bir yolculuk yapıyorduk. Peygamberimiz ihtiyaç için ayrılmıştı. Orada iki yavrusu olan bir serçe gördüm ve yavrularını aldım. Serçe peşimden gelerek yavruları için çırpınıp acı acı ötmeye başladı. Bunu gören Peygamberimiz kızarak, Bu kuşu, yavrusunun acısı ile kıvrandıran kim? Hemen yavrularını ona versin, buyurdu.

Yine bir defasında Peygamberimiz aç bırakılmış bir deve görmüştü. Zavallı devenin bakımsızlıktan karnı sırtına yapışmıştı. Bu duruma üzülen Peygamberimiz, "Hayvanlarınız hakkında Allah'tan korkun." buyurdu. Kendisi de devesi Kusva'ya her zaman iyi davranarak bu konuda herkese örnek olmuştu. O,"Merhamet edenlere Allah da merhamet eder buyururken"(H.Şerif) Allah Teala da ona"(Ey Muhammed) Biz seni ancak âlemlere rahmet olarak gönderdik." (Enbiya, 107) buyurmuştu.

Peygamberimiz bir toplumda huzurun ancak adaletle sağlanacağına inanır, daima âdil davranırdı. Onu seven ya da sevmeyen herkes Peygamberimizin haksızlık yapmayacağını bilirdi. En zor ve en sıkıntılı olaylarda kabileler onun hakem olmasını ister, onun verdiği kararı saygı ile karşılardı.

Sevgili Peygamberimiz, insanlar arasında ayrım yapmazdı. Herkese eşit davranır, değerli olduğunu hissettirirdi. Zengin-fakir, çocuk-büyük, kadın-erkek ayrımı gözetmeden herkesin hakkını korurdu. Kuralları en yakınları bile olsa herkese eşit bir şekilde uygulardı. Çünkü,"Allah, adaletli davrananları sever." (Hucurat, 9) "Müslüman Müslümanın kardeşidir. Ona haksızlık yapmaz, onu yardımsız bırakmaz ve onu küçük görmez." (Hadis-i Şerif) idi.

Sahabeden Hz. Enes (ra) şöyle anlatıyor: Peygamber (s.a.s) insanların en güzel ahlâklısı idi. Benim Ebû Umeyr adında bir kardeşim vardı. Nuğayr isminde küçük bir serçeyle oynardı. Peygamberimiz onu gördüğü zaman, "Ebû Umeyr! Nuğayr ne yapıyor?" diye seslenir, onunla şakalaşır, kuşunun hatırını sorardı.

Bir defasında, Peygamberimiz torunu Hasan'ı öptü. O sırada yanında Akra isimli bir kişi oturuyordu. Akra şöyle dedi: "Benim on çocuğum var ama onların hiçbirini öpmüş değilim." Bunun üzerine Sevgili Peygamberimiz (s.a.s.) ona baktı ve "Merhamet etmeyene merhamet edilmez." buyurdu

Şefkat Peygamberi (s.a.s), çocukları bazen bineğine alarak sevindirirdi. Abdullah, Üsame ve Fadl, Peygamberimizin bineğine alıp seyahat ettirdiği çocuklar arasındaydı. Resûlullah'ın bu uygulaması çocukların o kadar hoşuna giderdi ki, onun yolculuktan dönüşünü âdeta dört gözle beklerler ve onu karşılamak için yarışırlardı. Resûlullah da kendisini karşılayan çocuklardan birini bineğinin önüne, birini de arkasına alır, onları sevindirirdi.

Peygamberimiz, çocukların yanaklarını okşayarak sevgisini gösterirdi. Onun bir dokunuşu, çocuklara büyük bir mutluluk ve onur verirdi. Abdullah ve Cabir de bu şanslı çocuklardandı.

Cabir başından geçen mutlu bir hatırayı şöyle anlatmıştı: "Resûlullah ile birlikte ilk öğle namazını kıldım. Sonra o, ailesinin yanına gitmek için çıktı, onunla birlikte ben de çıktım. Yolda onu çocuklar karşıladılar. Onların her birinin yanaklarını teker teker okşamaya başladı. Benim de yanağımı okşadı. Elinde öyle bir serinlik ve hoş bir koku hissettim ki, sanki elini güzel koku satan birinin sepetinden çıkarmıştı."

Üsâme b. Zeyd anlatıyor: "Hazreti Peygamber (s.a.s.) bir dizine beni, bir dizine de torunu Hasan'ı oturtur ve ikimizi birden bağrına basarak 'Rabbim! Bunlara şefkat ve merhametinle muamele eyle. Çünkü ben de bunlara karşı merhametliyim' derdi."

Peygamberimizin arkadaşı olan sahabilerden biri bakın ne anlatıyor: "Resûlullah (s.a.s) ile birlikte bir yolculuktaydık. Hazreti Peygamber bir ihtiyacını gidermek için bizden ayrılmıştı. O sırada iki yavrusuyla birlikte bir serçe gördük ve iki yavrusunu da yakaladık. Ana kuş geldi ve üzerimizde kanatlarını gererek uçmaya başladı. Derken Resûlullah (s.a.s) geldi ve 'Bu kuşu yavrusu sebebiyle kim sıkıntıya soktu? Hemen yavrularını ona geri verin." dedi.

Peygamberimiz sav, doğru ve güvenilirdi israf etmezdi cömertti adaletliydi temizliğe büyük önem verirdi vefalıydı şefkatli ve merhametliydi cesurdu misafirperverdi alçak gönüllüydü sabırlı ve hoşgörülüydü

Ahlakımız

Her birimiz, bizi diğer kişilerden ayıran farklı özellikler taşırız. Kimi arkadaşımız paylaşmayı, kimisi temizliği, kimisi de doğruluğu çok önemser. Bazılarımız sabırlıyken bazılarımız acelecidir. Bazı insanlar daha şefkatli, bazı insanlar daha cömerttir. İşte ahlâk, bir kişinin taşıdığı bu özelliklerin adıdır.

Güzel ahlâk sahibi olmak, hem kendimize hem de içinde yaşadığımız çevremize faydalı olmamızı sağlar. Birbirlerine karşı sevgi ve saygı kuralları içinde yaşayan, paylaşan, güvenilir ve dürüst olan, iyilik yapan, sorumluluklarının farkında olan insanların yaşadığı bir toplumda herkes mutlu ve huzurlu olur. Ahlâkı güzel insanlar, barış içinde ve kardeşçe yaşar.

İslam güzel ahlâktır ve bizim de güzel ahlâklı olmamızı ister. Her zaman ve her şartta iyi davranışlarda bulunmamız gerektiğini hatırlatır. Örneğimiz ve önderimiz Peygamberimiz (s.a.s), insanların en güzel ahlâklısıydı. Bize yakışan da tıpkı onun gibi güzel ahlâk elçisi olmaktır.

Ahlâkını güzelleştiren, iyi olmak ve iyilik yapmak için gayret eden insanlar çok değerlidir. Bir gün Peygamberimize, "Allah katında en sevgili kullar kimlerdir?" diye soruldu. Peygamber Efendimiz de, "Ahlâkı en güzel olanlardır" "Sizin en hayırlınız, ahlâkı en güzel olanınızdır." (H.Şerif) buyurdu.

Peygamberimizin hayatını düşünelim: O, iyi kalpli bir çocuk, güzel huylu bir genç, doğru sözlü bir yetişkin, örnek ahlâk sahibi bir Peygamber olmuştu. Bizler onun ümmetiyiz. Bu yüzden bizler de insanlarla ilişkilerimizden yeme içmeye kadar tüm davranışlarımızda Peygamberimizi örnek alırız. İnsanlarla olan ilişkilerimizde de tıpkı Peygamberimiz gibi doğru sözlü, güvenilir, merhametli, adaletli, cömert, sabırlı, iyi bir insan olmaya çalışırız.

Peygamberimiz bizlere yemek yerken sağ elimizle yememizi, yemeği yapan kişiye teşekkür etmemizi, suyu üç yudumda ve oturarak içmemizi, temizliğe özen göstermemizi tavsiye etmiştir. Biz de bu tavsiyelere uyarız. Peygamberimiz yiyeceklerimizi israf etmememizi istemiştir. Biz de yemek yerken, su içerken buna dikkat eder, Allah'ın verdiği nimetleri israf etmeyiz.

Sevgi Saygı

Masmavi gökyüzü… Rengârenk kelebekler… Damla damla inen yağmur… Lapa lapa yağan kar… Gökkuşağı… Işıl ışıl yıldızlar… Yağmur sonrası toprak kokusu… Bin bir renkli çiçekler… Meyve yüklü ağaçlar... Çimenlerde koşuşan kuzular… Hepsi ayrı bir güzel… İlkbahar ayrı, sonbahar ayrı güzel… Yaz mevsimi ayrı, kış mevsimi ayrı güzel… İsimlerini duymak bile içimizde tatlı bir duygu uyandırdı… İşte bu duygunun adı sevgidir…

Birlikte yaşadığımız insanlara ve çevreye karşı gösterdiğimiz güzel davranışlarımız, içimizdeki sevginin sonucudur. Saygı, arkadaşlık, yardımlaşma, iyilik gibi davranışlar, Allah'ın kalbimize yerleştirdiği eşsiz bir nimet olan sevginin sonucudur.

Sevgi dolu bir insanız... Sevgi dolu bir kalbimiz var... Çünkü biz Müslümanız… Allah'ı çok seviyoruz. Yaratan, bizi yaşatan, bize sevebilen bir kalp veren Allah'ı her şeyden daha çok seviyoruz. Sonra Rabbimizi bize öğreten Peygamberimizi seviyoruz. Kendimizi, anne-babamızı, akrabalarımızı, Müslümanları seviyoruz. Tüm insanları ve varlıkları seviyoruz. Çünkü hepsini yaratan Allah'tır.

Sevgi dolu bir kalbimiz var… Ülkemizi, bayrağımızı seviyoruz. Ezanımızı seviyoruz… Biz Allah'ı çok seviyoruz, Allah da bizleri çok seviyor. Allah'ın bizi sevdiğini, O'nun bizleri yaratmasından ve bizlere verdiği nimetlerden anlıyoruz. O'nun yarattığı güneşle, sebze ve meyvelerimiz büyüyor. O'nun yarattığı arılar bizim için bal yapıyor. O'nun yarattığı ay, gece lambası gibi bizi aydınlatıyor. O'nun gökten indirdiği suyu içiyoruz. O'nun yarattığı gözle görüyor, kulakla işitiyor, O'nun yarattığı kalple seviyoruz.

Bir insanın gerçekten sevgi dolu olduğunu onun davranışlarından anlarız. Çünkü sevgi, insanın hareketlerine yansır. Sevgiyi tadan insan, etrafına da sevgi yayar. Yüreğindeki sevgi, iyi davranışlara dönüşür. Peygamberimizi model almamız, ona olan sevgimizin ispatıdır. Anne babamızla saygılı ve güzel bir iletişim kurmamız, onlara olan sevgimizi gösterir. İnsanlarla kardeş gibi geçinmemiz, insanları sevdiğimizi gösterir. Çevreye zarar vermememiz, çevreyi kirletmememiz ve hiçbir şeyi israf etmememiz varlıklara olan sevgimizi ortaya koyar.

Kur'an-ı Kerim'de birbirleriyle yardımlaşan, iyilik yapan, temizlenen, adaletli olan, sabreden, sözünde duran, kötü davranışlarda bulunmaktan kendini koruyan kimseleri Allah'ın çok sevdiği belirtilmiştir. Allah'ın sevdiği davranışlara baktığımızda hepsinin güzel davranışlar olduğunu görürüz. Bu sebeple Allah'ın sevdiği bir insan olmak için, hayatımız boyunca güzel davranışlarda bulunmaya özen gösteririz. Kötü, kırıcı söz ve davranışlardan uzak dururuz.

"Andolsun, size kendi içinizden öyle bir peygamber gelmiştir ki, sizin sıkıntıya düşmeniz ona çok ağır gelir. O, size çok düşkün, müminlere karşı da çok şefkatli ve merhametlidir." (Tevbe, 128) "İman etmedikçe cennete giremezsiniz. Birbirinizi sevmedikçe de iman etmiş olmazsınız. Yaptığınız takdirde birbirinizi seveceğiniz bir şey söyleyeyim mi? Aranızda selamı yayınız!" (hadis-i Şerif)

İnsan, toplumdan uzak bir şekilde tek başına yaşayamaz. Hayatımızı ailemiz, komşularımız, arkadaşlarımızla birlikte paylaştığımızda mutlu oluruz. Ancak unutmamalıyız ki, birlikte yaşadığımız insanlar ile olan ilişkilerimizde dikkat etmemiz gereken bazı önemli kurallar vardır. Saygılı olmak da bunlardan biridir. Saygı, karşımızdakini dinlemek, ona değer vermektir. Saygı karşımızdakinin haklarını kabul etmek ve onu anlamaktır.

Ailemiz bizim için çok değerlidir. Annemiz, babamız, dedemiz, babaannemiz, anneannemiz, amcamız, halamız, dayımız, teyzemiz ve diğer akrabalarımız bizi sevgi ile sarıp sarmalayan aile büyüklerimizdir. Onlara karşı saygıda kusur etmememiz gerektiğini biliriz. Çünkü dinimiz, başta aile büyüklerimiz olmak üzere herkese saygılı davranmamızı ister. Örneğin eve bir büyüğümüz geldiğinde ayağa kalkarak onu karşılarız. Selamına karşılık verir, elinde bir şey varsa alır, ona yardım ederiz.

Tabi ki, sadece aile büyüklerimize karşı değil, bizden küçük olanlara karşı da saygıyı koruruz. Alay etmek, küçük düşürmek, kaba davranmak gibi saygısızlık anlamına gelen davranışlardan kaçınırız. Komşularımıza, öğretmenlerimize, arkadaşlarımıza, mahallemizde, çevremizde birlikte yaşadığımız tüm insanlara karşı aynı şekilde davranırız. Çünkü hayatta birbirimize sevgi ve saygı ölçüleri içinde davrandığımız sürece güzel ve iyi bir insan oluruz.

"Beş şey gelmeden önce beş şeyin kıymetini bil: Ölüm gelmeden önce hayatın, Hastalıktan önce sağlığın, Meşguliyetten önce boş vaktin, İhtiyarlamadan önce gençliğin, Yoksulluk gelmeden zenginliğin."(H.Şerif)

Diğer insanlara saygılı olmak kadar kendimize saygı göstermek de önemlidir. Mesela kimimiz sarı saçlı, kimimiz siyah saçlı; bazılarımız mavi gözlü, bazılarımız kahverengi gözlüyüz. Allah hepimizi birbirimizden farklı ve özel yaratmıştır. Allah bize bu kadar değer verdiğine göre biz de kendimize değer vermeliyiz. Kendimize verdiğimiz değerin gereği olarak, aklımıza ve vücudumuza zarar verecek şeylerden uzak durmalıyız. Zararlı yiyecek ve içecekleri tüketmemeli, hasta olmamak için gerekli önlemleri almalıyız. Aynı şekilde boş vakitlerimizi güzel ve faydalı bir şekilde değerlendirmeliyiz.

"Ey müminler! Bir topluluk diğer bir topluluğu alaya almasın. Belki de onlar, kendilerinden daha iyidirler. Kadınlar da kadınları alaya almasınlar. Belki onlar kendilerinden daha iyidirler. Kendi kendinizi ayıplamayın, birbirinizi kötü lakaplarla çağırmayın. İmandan sonra fâsıklık ne kötü bir isimdir! Kim de tevbe etmezse işte onlar zalimlerdir." (Hucurat 11)

Küçüğümüze merhamet etmeyen, büyüğümüze saygı göstermeyen ve iyiliği emredip/teşvik edip kötülükten sakındırmayan/ uzaklaştırmayan bizden değildir."(Hadsi-i Şerif)

Sorumluluk Bilinci ve Ailedeki Görevler

Kâinatta her varlığın bir görevi var. Allah, yeryüzündeki hiçbir varlığı amaçsız yaratmamıştır. En küçüğünden en büyüğüne kadar bütün varlıkların mutlaka bir yaratılış amacı ve görevi vardır. Güneş her gün doğar, dünyamızı aydınlatır ve ısıtır. Bulutlardan damla damla yağmur yağınca toprak bereketlenir, sebzeler, meyveler büyür.

Kâinattaki her varlık Allah'ın kendisine verdiği görevi en güzel şekilde yerine getirir. Arılar bal yapmaktan, inekler, koyunlar süt vermekten yorulmaz. Güneş, doğması gereken saati bir an bile geciktirmez. Bahar gelince çiçekler açmam demez. Ağaçlar kuşlara, denizler balıklara yuva olur. Hepsi kendi görevlerini aksatmadan yerine getirirler.

Kâinattaki her varlık görevini yerine getirirken, kâinatın gözbebeği olan insanın sorumsuz davranması düşünülemez. Çünkü insan akıl ve irade sahibidir. Allah, iyiliği ve güzelliği yeryüzünde egemen kılması için insana görevler vermiştir. Kur'an-ı Kerim'deki emirlere ve yasaklara uymak, kâinattaki düzeni korumak, birlikte yaşadığımız toplumun kurallarına uymak bu görevlerimizdendir. Sorumluluklarımızı yerine getirdiğimizde Rabbimiz de bizi sever.

Sorumluluklarımızın bir kısmı Rabbimizedir. Örneğin namaz, oruç gibi ibadetlerimizi aksatmadan yaparız. Bir kısmı ise kendimize ve diğer insanlara karşıdır. Örneğin düzenli ve temiz olmaya özen gösterir, sağlığımızı korur, anne babamıza yardım eder, odamızı toplar, vaktinde yatar vaktinde kalkarız. İnsanlara yardımcı olur, kurallara uyarız. Doğayı sever ve korur, çevreyi temiz tutarız. Allah'ın bize verdiği nimetler için şükreder ve asla israf etmeyiz.

Sorumluluklarımızı kimsenin hatırlatmasına gerek kalmadan yerine getirmek artık bizim büyüdüğümüzü gösterir. Büyüdüğümüz için de görevlerimizi kendi başımıza ve zorlanmadan yaparız. Görevlerimizi zamanında yapmadığımızda hayatımız alt üst olur. Örneğin vaktinde yatmadığımızda sabah zor uyanır, okula geç kalırız. Oyun oynarken ödevlerimizi yapmadığımızı hatırladığımızda birden endişelenir, ne yapacağımızı bilemeyiz. Oysa her şeyi vaktinde yerine getirdiğimizde bu sıkıntıların hiç birisini yaşamayız.

Görev ve sorumluluklarımızı yerine getirdiğimiz zaman birbirimizin haklarına karşı saygılı davranmış oluruz. Kendi sorumluluklarımızın farkında, çevremize karşı duyarlı birer insan oluruz. Böylece dünya daha huzurlu, daha mutlu ve yaşanılabilir bir dünya olur.

Sorumluluk sahibi olmamız bizi ve çevremizdeki diğer insanları mutlu eder. Evdeki sorumluluklarımız aile yaşantımızı, okuldaki sorumluluklarımız eğitim hayatımızı güzelleştirmek içindir. Toplumda uymamız gereken sorumluluklarımız ise insanlarla olan ilişkilerimizi güzelleştirmek içindir. Allah'a karşı sorumluluklarımız ise, bizi iyi bir insan hâline getirmek için vardır. Kısacası sorumluluk bilinci, bizi başıboş ve hedefsiz olmaktan kurtaran, hayatımızı düzenleyen bir erdem ve özelliktir.

Dünyaya geldiğimizde kendimizi ailemizin şefkatli kucağında buluruz. Kendi başına yemek yiyemeyen, kıyafetlerini tek başına giyemeyen küçücük bir bebekken, ailemiz bizi sevgi ve emekle büyütür. Üzülmemizi, hastalanmamızı, bir tehlike ile karşı karşıya kalmamızı asla istemez. Bir gülüşümüzle mutlu olur, azıcık canımız sıkılınca bizden daha çok üzülür.

"İnsana da, anne babasına iyi davranmasını emrettik. Annesi onu her gün biraz daha güçsüz düşerek karnında taşımıştır. Onun sütten kesilmesi de iki yıl içinde olur. (İşte onun için) insana şöyle emrettik: 'Bana ve anne babana şükret. Dönüş banadır."(Lokman, 14) "Allah'a ve âhiret gününe iman eden kişi misafirine ikram etsin!" (Hadis-i Şerif)

Onlar bizi sevdiği gibi biz de onları sever, bize verdikleri emeğe minnettar oluruz. Üzerimize düşen sorumlulukları en güzel şekilde yerine getiririz. Ailemizden güler yüz ve tatlı sözümüzü esirgemeyiz. Aile içinde kibar, anlayışlı, affedici, sabırlı ve hoşgörülü oluruz. Kardeşlerimize karşı merhametli, anne babamıza, dede ninemize karşı hürmetli davranırız. Allah'tan bütün aile fertlerimize ve akrabalarımıza sağlıklı, mutlu, uzun ömürler vermesini isteriz.

"Allah, anne babaya iyi davranmanızı kesin olarak emretti. Eğer onlardan biri ya da her ikisi senin yanında ihtiyarlık çağına ulaşırsa, onlara 'öf' bile deme; onları azarlama; onlara tatlı ve güzel söz söyle." (İsrâ,23)

Kardeşlerimizle güzel güzel geçiniriz. Eşyalarımızı birbirimizle paylaşırız. Birlikte oynarız. Derslerimizde birbirimize yardım ederiz. Büyüklerimize yardımcı olur, onların istedikleri şeyleri gücümüz yettiğince yapmaya çalışırız. Böyle davranmamız onların çok hoşuna gider. Örneğin dedemize su verdiğimizde veya gözlüğünü bulmasına yardımcı olduğumuzda bize çok güzel dualar eder, "teşekkür ederim yavrum, Allah sana hayırlı, uzun ömürler versin'' der. Açıkçası bu güzel duayı duymak da bizi çok mutlu eder.

Evimize misafir geleceği zaman yapılan hazırlıklara biz de katılırız. Misafirlerimizi büyüklerimizle birlikte karşılar, onlar için hazırlamış olduğumuz yiyecekleri ikram ederiz. Misafirlerimize güler yüzlü ve tatlı dilli davranır, en iyi şekilde ağırlamaya çalışırız. Evimize gelen misafirlerin evin bereketi ve neşesi olduğunu unutmayız. Evimize gelen misafirleri karşılarken "Hoş Geldiniz'' der, ayrılırlarken de onlarla vedalaşırız

Aile büyüklerimize karşı yapmamız gereken başka sorumluluklarımız da vardır. Onları bayramlarda ziyaret etmek, hasta olduklarında onlarla ilgilenmek, önemli kararlar alırken onların fikirlerini almak, ne düşündüklerini öğrenmek, onlar konuşurken sözlerini kesmemek de büyüklerimize karşı yerine getirmemiz gereken güzel davranışlardandır.

Ailemize karşı görevlerimiz şöyledir: »Aile büyüklerimizin sözlerini dinlemek » Onlar için Allah'a dua etmek » İşlerinde yardımcı olmak » Söz ve davranışlarımızla onları incitmemek » Onlara karşı her zaman dürüst olmak » Gerektiğinde onlardan izin almak » Sorumluluklarımızı yerine getirmek

Büyüklerimiz her zaman bizim iyi ve mutlu olmamızı arzu eder. Hayat tecrübeleri bizden daha fazla olduğu için bizi bazı konularda uyarır ve yönlendirirler. Bu durum bazen hoşumuza gitmeyebilir; ancak zamanla pek çok konuda onların haklı çıktığını görürüz. Örneğin, ilkbaharda havaların ısındığını düşünerek yazlık kıyafetlerle dışarıya çıkıp oyun oynamak isteriz. Annemiz, babamız üzerimize bir hırka giymemizi ister ama biz gerekli görmeyiz. Daha sonra farkında olmadan üşüyüp hasta olduğumuzda onların ne kadar haklı olduğunu anlarız.

Temiz ve Erdemli Olmak

Sevgili Peygamberimiz (sav), "Allah temizdir, temiz olanları sever" buyurmuştur. Bunun için hem ibadetlerimizi yaparken hem de günlük hayatımızı sürdürürken temizliğe dikkat ederek Allah'ın sevgisini kazanırız. İbadetlerimizle temizlik arasında sıkı bir ilişki vardır. Mesela namaz kılmak için abdest alırız. Namaz kılacağımız kıyafetlerin ve yerin temiz olmasına özen gösteririz.

Temiz olmak, insanın kendisine olan saygısını ve özgüvenini geliştirir. Her şeyden önce beden, elbise ve çevre temizliğimize dikkat ederiz. Örneğin banyomuzu yapar, tırnaklarımızı keser, günde en az iki kez dişlerimizi fırçalarız. Evimizi ve sokağımızı temiz tutar, kıyafetlerimizi temiz kullanmaya özen gösteririz. Biliriz ki, bizim için kıyafetlerimizin yeni olması değil, temiz olması daha önemlidir.

Tertemiz bir çevre, onu koruyan insana huzur verir, değer katar. Çevreye savrulan her çöp, sadece sokakları değil aynı zamanda gözümüzü ve gönlümüzü de kirletir. Ayrıca yediklerimizin ve içtiklerimizin temiz olmasına da özen gösteririz. Çünkü sağlıklı yaşamanın ilk adımı temiz olmaktır. "İki nimet vardır ki insanların çoğu bunların değerini bilmez. Bunlar; sağlık ve boş vakittir."(H.Şerif)

Hepimiz Allah'ın bizler için yarattığı ve büyümemizi sağlayan sebzeleri, rengârenk meyveleri yemekten mutlu oluruz. Ama, yediğimiz yiyeceklerin temiz olması çok önemlidir. Yiyeceklerimizi yıkamadan yiyerek hastalanmayı hiçbirimiz istemeyiz. Ayrıca sofraya oturmadan önce ve yemekten kalktıktan sonra tıpkı Peygamberimizin yaptığı gibi ellerimizi yıkarız. Peygamberimizi örnek alarak tuvalet temizliğimize özen gösterir, banyomuzu geciktirmeyiz. Güzel kokan, mis gibi çocuklar oluruz.

Güzel davranışlardan biri de gerektiğinde özür dileyebilmektir. Hiçbirimiz insanları üzmek ve kırmak istemeyiz. Ancak istemeden de olsa hata yaptığımız olmuştur. Farkında olmadan bir arkadaşımızın kalbini kırmış, yolda aceleyle yürürken yanımızdan geçen birine çarpmışızdır. Yaptığımız hatadan dolayı pişman olur, "keşke olmasaydı" diye düşünürüz. Böyle durumlarda özür dilemek, yapılacak en güzel davranıştır. Çünkü özür dilediğimizde üzüntümüzü belirtir, duygularımızı paylaşır ve karşımızdaki kişiden anlayış bekleriz.

Bazen insanlar hata yapmadıklarını düşünür ve kendilerini haklı görürler. Çünkü özür dilediklerinde haksız duruma düşeceklerini zannederler. Oysa her insan hata yapabilir. Önemli olan hiç hata yapmamak değil, aynı hatayı tekrarlamamaktır.

Erdemli bir insanın özelliklerinden bir diğeri iyiliklere teşekkür etmesidir. Hastalandığımız zaman bir arkadaşımız kitaplarımızı taşısa ya da anlamadığımız bir dersi bize anlatsa, kendimizi çok mutlu hissederiz. Çünkü insanlar, sevgilerinin bir göstergesi olarak değer verdikleri insanlara yardım ederler. İşte sevgisini bize bu şekilde ifade eden kişilere teşekkür ederek karşılık veririz. Çünkü teşekkür etmek, karşımızdaki kişiye bu davranışından dolayı ne kadar mutlu olduğumuzu bildirmek ve yaptığının bizim için çok değerli olduğunu söylemektir.

Teşekkür etmek, yapılan iyiliğin farkında olmaktır. Teşekkür etmek, bir zorunluluk değil, samimi duygularımızla dile getirdiğimiz güzel ve nezaketli bir davranıştır. Örneğin bize bir hediye verildiğinde çok mutlu olur ve hediye alan kişiye teşekkür ederiz. Kalemimizin ucu kırıldığında, fazla kalemini bize veren arkadaşımıza, pişirdiği yemekten bir tabak da bize getiren komşumuza teşekkür ederiz. İhtiyaçlarımızı karşılayan annemize, babamıza teşekkür ederiz. Başarımızdan dolayı bizi tebrik eden öğretmenimize teşekkür ederiz.

İnsanların en ufak iyilikleri karşısında onlara teşekkür ettiğimiz gibi Allah'a da teşekkür etmeyi unutmayız. Bu kâinatı, içindeki varlıkları; ailemizi, arkadaşlarımızı, vücudumuzu, sağlık ve hayat gibi çeşit çeşit nimetleri bizim için yaratan Allah'tır. Bunun içindir ki, örneğin yemek yerken, hem yemeği yapan kişiye teşekkür eder hem de Allah'a şükrederiz. Böylece soframızdaki nimetleri Allah'ın yarattığını unutmayız. Yemeğe "Besmele" ile başlar, yemekten sonra "Elhamdülillah" diyerek rabbimize şükrederiz. Zira Allah Teala, "Andolsun, şükrederseniz elbette size nimetimi artırırım."(İbrahim,7) buyururken, Peygamberimiz de "İnsanlara teşekkür etmeyen, Allaha şükretmeyi bilmez."(Hadis-i Şerif)

Sofra (Şükür) Duası

Bismillâhirrahmânirrahîm Elhamdülillahillezî et'amenâ ve sekânâ ve cealenâ mine'l-müslimîn "Bizi yediren, içiren ve bizi müslüman olarak yaratan Allah'a hamd olsun." (Amin)

İyilik Yapmak

İyilik, yapıldığında Allah'ın hoşnut olduğu her türlü davranıştır. İyi insan, iyilik yapan insan demektir. Namaz kılmak, oruç tutmak, zekât vermek gibi ibadetleri yapmak iyilik olduğu gibi, büyüklere, yaşlılara saygı göstermek, ihtiyaç sahiplerine yardım etmek, insanlara zarar veren şeyleri gidermek de iyiliktir. İyilik bazen bir şeyi öğrenmek, bazen öğrendiğimiz bilgiyi başkalarıyla paylaşmaktır.

Allah, insanları birbirine muhtaç yaratmıştır. Yani hiçbirimiz bu hayatı yalnız başımıza yaşayamayız. İçinde yaşadığımız çevremiz vardır. Hepimizin ailesi, akrabaları, komşuları, arkadaşları vardır. Dolayısıyla bu birliktelik hem çevreye hem de insanlara karşı bize yeni görev ve sorumluluklar yükler.

Yaşayabileceğimiz başka bir dünya, nefes alabileceğimiz başka bir gökyüzü, ayak basacağımız başka bir yeryüzü olmadığını biliyoruz. Dolayısıyla dünyayı hep birlikte yaşamak ve paylaşmak zorundayız.

Etrafımızdaki insanların bize her zaman iyi ve güzel davranmasını isteriz. Kırıcı sözler duyduğumuzda üzülürüz. Unutmamalıyız ki karşımızdakilerden güzel davranışlar bekliyorsak biz de güzel davranışlar göstermeliyiz. Çünkü kendimize nasıl davranılmasını istiyorsak biz de başkalarına o şekilde davranmalıyız. Herkes bize iyi davransın, güler yüzlü olsun, bize karşı dürüst olsun, bizi sevsin, bize saygı duysun istiyorsak, bunları karşımızdaki insanlara önce biz göstermek durumundayız.

İyiliğin azı çoğu olmaz. Bütün iyilikler değerlidir. İyi kalpli insanlar, iyilik yapmada birbirlerine yardımcı olurlar. Çünkü Allah, iyilik yapanları sever, her iyiliğe en az on sevap verir. Biliyoruz ki bu dünyada yaptığımız iyi ve güzel olan her şey, âhirette sevap ve güzellik olarak karşımıza çıkacaktır. Yaptığımız hiçbir iyilik boşa gitmez. Allah, yaptığımız iyiliklerin karşılığını ya dünyada ya da cennette mutlaka verecektir.

Bu dünyada rahat ve huzurlu bir hayat sürebilmemiz, ancak birbirimize iyi davranışlarda bulunmamıza bağlıdır. Peygamberimizin anlattığına göre, bir adam yolda giderken çok susamıştı, sonrasında su bulup içti. Suyu içtikten sonra bir köpeğin de çok susadığını, su aradığını gördü. Kendi kendine, "Bu köpek de tıpkı benim gibi pek susamış!" dedi ve hemen ayakkabısına su doldurarak köpeğe içirdi. Peygamberimiz, adamın bu hareketinden dolayı Allah Teâla'nın çok hoşnut olduğunu söyledi.

"Erkek veya kadın, kim mümin olarak iyi işler yaparsa elbette ona hoş bir hayat yaşatacağız ve onların mükâfatlarını, yapmakta olduklarının en güzeli ile vereceğiz." (Nahl, 97) "Hiçbir iyiliği küçük görme!" (Hadis-i Şerif)

Doğru ve Güvenilir Olmak

Doğruluk, her sözümüzde, her işimizde dürüst davranmak demektir. Bize yakışan davranış, ne olursa olsun her zaman doğru olanı yapmak ve doğru sözlü olmaktır. Doğru sözlü olmak bizi hiçbir zaman zor durumda bırakmaz. Doğru olanı yaptığımız ve doğru sözlü olduğumuz sürece hem Allah'ın hem de insanların sevgisini ve güvenini kazanırız. Başarılı arkadaşlıklar kurarız.

Büyüklerimiz "yalancının mumu yatsıya kadar yanar'' der. Bu güzel sözün anlamı, yalan söyleyen bir kimsenin eninde sonunda doğruyu söylemediği ortaya çıkar" demektir. Doğru söylemediği anlaşılan kimse, bundan dolayı mahcup olur ve etrafındaki insanların güvenini kaybeder. Bizler de doğru söylemeyen bir kimsenin arkadaşımız olmasını istemeyiz, ona güvenmediğimiz için sırlarımızı paylaşmaz, birlikte oyun oynamaktan keyif almayız.

Doğru ve güvenilir olmak, bizi hayata karşı daha cesur yapar, sorunlarla kolaylıkla baş edebilmemizi sağlar. Dürüst olmak iyi bir davranış olduğu gibi birçok iyilik ve güzelliği de peşinden getirir. "Şüphesiz Rabbim Allah'tır, deyip sonra da dosdoğru olanlara hiçbir korku yoktur; onlar üzülmeyecekler de. Onlar cennetliklerdir. Yapmakta olduklarına karşılık, orada sürekli kalacaklardır." (Ahkaf, 13-14) "Öyleyse emrolunduğun gibi dosdoğru ol! (Hûd, 112)

Doğduğumuz andan itibaren bizi seven, bize değer veren insanlar hep yanı başımızdadır. Dünyaya gözlerimizi açtığımızda önce anne babamızı ve aile fertlerimizi tanır, severiz. Sonra hayatımızda, birlikte zaman geçirmekten zevk aldığımız, eğlenceli oyunlar oynadığımız, sırlarımızı paylaştığımız arkadaşlarımız olur. Hayat onlarla daha güzeldir.

Hayatımızda örnek aldığımız Peygamber Efendimiz de herkesin sevdiği çok iyi bir arkadaştı. Doğruluktan ayrılmazdı. En güvenilir insandı. O arkadaşlarını kırmaz, onları incitecek şakalar yapmaz, yalan söylemez, zor günlerinde dostlarını asla yalnız bırakmazdı. Bizler de dürüst ve güvenilir bir arkadaşa yakışan davranışlarda bulunuruz. Birbirimizin haklarına saygılı oluruz. Karşımızdakinin hoşlanmayacağı sözlerden kaçınırız. Söz ve davranışlarımızın karşı tarafta nasıl bir etkide bulunduğunu anlamak için kendimizi karşımızdakinin yerine koyarız.

İnsanlar arasında ayrım yapmayız. Bizim için önemli olan, yapılan işin iyi ve doğru olmasıdır. Güzel davranış, kim yaparsa yapsın güzeldir. Yanlış ve kötü davranış, kim yaparsa yapsın kötüdür. Bize yapılmasını istemediğimiz bir davranışı başkasına yapmayız. Mesela, sıra bekleyen insanların arasına girip öne geçmeye çalışmayız. Başkasının hakkı olan bir şeyi almayız.

Bir hata yaptığımızda onu başkasının üzerine atmaz, kendi işimizi başkasına yaptırmaya çalışmayız. Bir kişi ya da olayla ilgili konunun doğrusunu iyice araştırmadan karar vermeyiz. Bütün bunlara dikkat ederiz. Çünkü biliyoruz ki bunlar dürüst ve adaletli olmanın gereğidir. Ve biliyoruz ki, Allah adaleti ve adaletli davrananları sever.

Peygamberimiz de insanlara karşı hep adaletli davranmıştır. Bu yüzden sahabiler yani Peygamberimizin arkadaşları, onu çok sevmiş ve ona tam güvenmişlerdir. Mesela Peygamberimizin en yakın arkadaşı Hazreti Ebu Bekir Peygamberimizden bir söz ya da olay aktarıldığında hiç şüphe etmeksizin "O dediyse doğrudur" diyebiliyordu.

İnsanlar arasında güven çok önemlidir. Eğer bu güveni sarsan hareketler yaparsak, emanete zarar verirsek bir daha arkadaşlığımız eski hâline gelemeyebilir. "Onlar (müminler), emanetlerini ve verdikleri sözü gözeten kimselerdir. Onlar, şahitliklerini dosdoğru yapan kimselerdir. Onlar namazlarını titizlikle koruyan kimselerdir. İşte onlar cennetlerde ikram göreceklerdir." (Meâric, 32-35)

Verdiğimiz sözlere uygun davrandığımızda hem insanlar arasında güven kazanmış olur, hem de Allah'ın sevdiği bir kul oluruz. Böylece dünyada karşılıklı güven içinde huzurlu bir hayat yaşarken, âhirette de Allah'ın cennet müjdesini elde etme fırsatı bulmuş oluruz. Peygamberimiz Hz Muhammed sav'e, "İnsanların en iyisi kimdir?" diye sorulduğunda, "temiz kalpli ve doğru sözlü olanlardır." buyurdu (H.Şerif)

Peygamberimizin ashabından Ebû Hüreyre (r.a) anlatıyor: Allah Resûlü (s.a.s) bir gün pazarda gezerken buğday satan bir adamın yanına geldi. Elini buğday çuvalının içine daldırınca parmakları ıslandı. Malın sahibine "Bu nedir?" diye sordu. Adam "Yağmurda ıslandı ey Allah'ın Resûlü" diye cevap verdi. Bunun üzerine Allah Resûlü (sav), "İnsanların görmesi için bunu üste çıkarsan olmaz mıydı?" dedi ve ekledi, "Bizi aldatan bizden değildir."

Paylaşmak Yardımlaşmak

Paylaşmak ve yardımlaşmak, kendine ait olan bir şeyi, ihtiyacı olana verebilmektir. Paylaşmak, sadece bir eşyayı, parayı, oyuncağı, kitabı birine vermek değildir. Aynı zamanda yakınlarımızın, arkadaşlarımızın sevinçlerine ve üzüntülerine ortak olmak da paylaşmaktır.

Paylaşmanın ne kadar yüce bir davranış olduğunu bildiğimiz için, arkadaşlarımızla elimizdeki nimet ve imkânları paylaşırız. Örneğin, bakkaldan aldığımız çikolatayı ikiye böler yiyeceğimizi paylaşırız. Bayram günlerinde komşularımızı ziyaret eder sevincimizi paylaşırız. Hasta ziyaretine gider, sıkıntısını paylaşırız. "İnsan, kardeşinin yardımcısı olduğu sürece Allah da o kimsenin yardımcısıdır.(Hadis-i Şerif)

Sevinçlerimizin yanında, üzüntü ve dertleri de paylaşabilmeliyiz. Bu davranış, hem karşımızdakini hem de bizi mutlu edecektir.

Yardımlaşmak, Allah'ın çok sevdiği bir davranıştır. Sevgili Peygamberimiz Hz. Muhammed'in de cömert olduğunu ve paylaşmayı çok sevdiğini biliyoruz. Peygamberimiz gerektiğinde yiyeceğini, giyeceğini, parasını, sevgisini, vaktini, emeğini insanlarla paylaşmış ve "Sizden biri, kendisi için sevip istediğini kardeşi için de istemezse iyi bir mümin olamaz." buyurmuştur.

Birlikte yaşadığımız insanların ihtiyaçlarını her zaman görüp gözetmeliyiz. Etrafımızdaki bazı insanlar bize çok ihtiyaçları olduğu halde bunu söyleyemeyebilir. Biz onun ihtiyacını fark ettiğimizde yardım etmeliyiz. Bu davranışımızla o kimseyi çok mutlu ettiğimiz gibi Allah'ın da sevgisini kazanmış oluruz.

Yardımlaşma ve paylaşmanın kişiye ve topluma birçok faydaları vardır. Yardımlaşma, toplumdaki kardeşliği sağlar. Dostlukları pekiştirir. Birlik ve beraberliği artırır. Bizlere sıkıntıların üstesinden gelme ve yalnızlıktan kurtulma imkânı sunar.

Çalışmak

Öğretmenlerimizden, annemizden, babamızdan "Yavrum çalış!" sözünü çok duyarız. Bu söz bazen bizim güzel bir oyundan veya bilgisayar başından ayrılmamızı gerektirebilir. Unutmayalım ki, büyüklerimiz, bizim iyiliğimizi isterler. Çünkü hayatımızda başarılı olmamız, hayallerimizin gerçekleşmesi çalışmamıza bağlıdır.

Hiç çaba göstermeden çok iyi bisiklet kullanmayacağımız gibi hiç çalışmadığımız bir sınavdan da yüksek bir not almamız mümkün değildir. Atalarımız ne demiş: "Emeksiz yemek olmaz."

Müslüman çalışkan olur. Kur'an-ı Kerim'de âyette şöyle buyurulur: "İnsan için ancak çalıştığının karşılığı vardır." (Necm,39.) Çalışmak ibadettir Bizlere yakışan, çok çalışmak, sorumluluğumuzu bilmek, ailemize, ülkemize ve insanlara faydalı olmaktır.

Hayatta hepimizin hayalleri ve başarmayı istediği hedefleri vardır. Kimimiz derslerinde çok başarılı olmak ister. Kimimiz yazar, kimimiz hafız olmak ister. Kimimiz çok kitap okumak ister, kimimiz başarılı bir sporcu olmak ister. Bütün bunlar ancak çalışmakla olur!

Hayatımızda işler bazen yolunda gitmeyebilir. Çok istediğimiz halde sahip olamadıklarımız bizi üzer. Sevdiğimiz bir arkadaşımızla aramızda yaşanılan kırgınlık bizi mutsuz eder. Moralimiz bozulur; sanki hep böyle kalacakmış gibi hisseder, tüm bunlar hiç geçmeyecek diye düşünürüz.

Allah, yaptığımız her şeyi bilir ve bizim için her şeyin en iyisini ister. Bunu bilmek, bizi rahatlatır, endişelerden uzak tutar. Allah'a inananlar olarak kendimizi daima güvende hissederiz. Bu yüzden korkuya, karamsarlığa kapılmayız.

Bir sorun ile karşılaştığımızda elimizden geleni yapar ve akıllıca çözümler bulmaya çalışırız. Büyüklerimizden yardım alır ve asla ümitsizliğe düşmeyiz. Gayret gösterir, kesinlikle pes etmeyiz. Allah'ın, sonunda bizi ödüllendireceğine ve sıkıntımızı gidereceğine gönülden inanırız. "Bilsin ki insan için kendi çalışmasından başka bir şey yoktur. Ve çalışması da ileride görülecektir. Sonra ona karşılığı tastamam verilecektir." (Necm, 39-41)

"Bir adam, "Ey Allah"ın Resûlü! Devemi bağlayıp da mı Allah"a tevekkül edeyim, yoksa bağlamadan mı?" diye sordu. Resûlullah (sav), "Önce onu bağla, sonra Allah"a tevekkül et!" buyurdu."(H.Şerif)